Home / NOVOSTI / Društvo / ISPOD AFRIČKOG PROSJEKA: Samo 23% Crnogoraca zna za kondom!

ISPOD AFRIČKOG PROSJEKA: Samo 23% Crnogoraca zna za kondom!

Svega 23 odsto muškaraca i žena u Crnoj Gori starosti između 16 i 49 godina koristi kondom ili pilulu kao oblik kontracepcije, što je ispod afričkog prosjeka od 30 odsto, rezultati su ovogodišnjeg istraživanja Ujedinjenih nacija i kompanije Gedeon Richtero upotrebi kontracepcije.

Takva statistika Crnu Goru stavlja na 154. mjesto na svijetu i dno liste evropskih zemalja.

“Brojna istraživanja pokazuju da Crnogorci i Crnogorke izuzetno malo praktikuju kontracepciju, kao da je i svijest o kontracepciji izuzetno niska”, kazao je “Vijestima” Jovan Dašić iz NVO “Juventas”.

Dašić je podsjetio da je sličan rezultat o korišćenju kontracepcije pokazalo i istraživanje višestrukih pokazatelja koje je Unicef u Crnoj Gori sproveo 2013. godine. Prema tim podacima, kontracepciju u Crnoj

Gori koristi 23,3 odsto ispitanika, a 76,6 odsto njih se izjasnilo da ne koristi nijedan metod kontracepcije.

“U periodu od pet godina nije došlo do pomaka”, kaže Dašić.

Prema nedavnom UN istraživanju o upotrebi kontracepcije, najrašireniji oblik zaštite od trudnoće u svijetu je sterilizacija žena i ona je uobičajena metoda zaštite od trudnoće u Kanadi (22%), na Novom Zelandu (19,5%) i Ujedinjenom Kraljevstvu (17,6%). Prekinuti snošaj je posebno raširen u zemljama jugoistočne Evrope.

Za sterilizaciju se u Crnoj Gori, kaže Dašić, odlučuje 0,1 odsto žena, dok je prekinut snošaj zastupljen kod 7,4 odsto anketiranih.

“Prekinut snošaj je, u istraživanju UN iz 2018. godine, prepoznat kao izuzetno primjenjivan metod i kod naših susjeda u Albaniji, Bosni i Hercegovini, Srbiji i Hrvatskoj”, rekao je Dašić.

Kada su u pitanju savremene metode kontracepcije, u Crnoj Gori se najviše ispitanika izjasnilo da koristi muški kondom – 6,9 odsto. Za spiralu se odlučuje 5,6 odsto ispitanika, a za kontraceptivne pilule njih 2,7 odsto.

Razloge za to što se u Crnoj Gori kondom rijetko koristi kao kontraceptivno sredstvo i što se radije u cilju zaštite od trudnoće pribjegava prekinutom snošaju, Dašić vidi u neinformisanosti i stigmi koja je, kako je rekao, još zastupljena u crnogorskom društvu kada je riječ o seksualnom i reproduktivnom zdravlju.

Dašić dodaje da značajan broj ljudi u Crnoj Gori ima predrasude o efektima upotrebe kontraceptivnih sredstava i smatra da je većina vođena netačnim informacijama.

“Uzrok ovog problema je generalna neinformisanost, i još uobičajeno mišljenje da nije ‘pristojno’ govoriti o planiranju porodice i seksualnom i reproduktivnom zdravlju. A zapravo je problem ćutanje, nedovoljno prisustvo ovih tema u školi, u medijima, u porodici, pa i u razgovoru sa ljekarima, koji i pored zakonske obaveze, često nedovoljno vremena posvećuju prevenciji”, kazao je on.

Izvršna direktorica NVO Prima, Aida Perović-Ivanović, kao jedan od razloga za nizak stepen upotrebe kondoma i kontraceptivnih pilula u Crnoj Gori posebno izdvaja nedostatak obrazovnih programa koji se bave temom seksualno-reproduktivnog zdravlja mladih.

92,6 odsto žena starosti 16 do 49 godina koristi kontracepciju u Velikoj Britaniji, što tu zemlju stavlja u vrh liste. Slijede Danska (91,7%), Norveška (88,5%) i Njemačka (87%). Najnižu stopu korišćenja kontracepcije ima Južni Sudan, gdje zaštite od trudnoće koristi tek četiri odsto ispitanika

“Edukacija o seksualno-reproduktivnom zdravlju i pravima doprinijela bi smanjenju uticaja faktora koji otežava sve vezano za ovu temu, a to je stigma. Sigurna sam da nema stigme da bi mnogo veći procenat osoba bez stida ulazio u apoteke i kupovao kondome. Kod ženskog dijela populacije dodatno postoji i strah od mogućeg lošeg uticaja kontraceptivnih pilula na zdravlje, što bi se opet moglo regulisati adekvatnim obrazovnim programima u mladosti. Na to dodajmo i patrijarhalni obrazac vezan za seksualne odnose po kojem muškarci forsiraju žene da pristanu na nezaštićen odnos, najčešće insistirajući na važnosti sopstvenog zadovoljstva i nipodaštavajući mogući rizik”, kazala je ona “Vijestima”.

Dašić smatra da bi otvorenija i česta komunikacija na temu kontracepcije, dovela do toga da se kontracepcija više i koristi, a postojala bi, dodaje on, i veća mogućnost njenog uvođenja na esencijalnu listu ljekova.

“Na listi esencijalnih ljekova Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) za 2017. godinu, nalazi se 14 kontraceptiva, dok se u Crnoj Gori na pozitivnoj listi esencijalnih ljekova nalazi samo jedan kontraceptiv – tableta Microgynon. Ipak, ovaj kontraceptiv se izdaje samo za potrebe hormonske terapije, ne i radi planiranja porodice. Ovakav odnos države, može ostaviti različite negativne posljedice po društvo”, smatra Dašić.

Neprepoznavanje besplatne kontracepcije, dodaje on, “pokazatelj je neodgovornog odnosa države prema seksualnom i reproduktivnom zdravlju stanovništva”.

“Adekvatan pristup kontraceptivima doprinosi relevantnijoj statistici upotrebe istih, osnažuje pojedince, prevenira rizične trudnoće, abortuse, polno prenosive bolesti, snižava incidencu HIV-a i doprinosi efektima obrazovnog sistema i predmeta ‘Zdravi stilovi života’. Mogućnost planiranja porodice je od izrazitog značaja za očuvanje i unapređenje zdravlja žena kao i njihovog aktivnog učešća u društvu”, rekao je Dašić.

Besplatna kontracepcija bi se više koristila

Stavljanje većeg broja sredstava za kontracepciju na osnovnu listu ljekova, smatra Dašić, dovelo bi do veće interakcije između pacijenta i ljekara, ali i povećalo njihovu upotrebu, jer građani u Crnoj Gori sada moraju da kupe svako kontraceptivno sredstvo, što često finansijski nisu u mogućnosti.

Bolja interakcija između pacijenta i ljekara bi, dodaje on, oslobodila pacijente da više razgovaraju o seksualnom i reproduktivnom zdravlju, čime bi bio smanjen i postotak seksualno prenosivih bolesti, a pacijenti bi tako generalno imali zdraviji odnos prema sebi.

To što muškarcima i ženama u Crnoj Gori nisu na raspolaganju besplatna sredstva za kontracepciju, Dašić povezuje i sa velikim procentom abortusa, kojih je, prema podacima Instituta za javno zdravlje iz 2015, na 100 porođaja bilo 13,5. Na tu statistiku, dodaje on, treba dodati i moguće neprijavljene abortuse.

Da dostupnost besplatnih kontraceptivnih sredstava može da utiče na smanjenje broja neželjenih začeća, ali i prekida trudnoće, prema njegovim riječima, potvrđuje i eksperiment grupe norveških stručnjaka.

“Tokom istraživanja, obavljenog na zahtjev Ministarstva zdavlja Norveške, 3.500 stanovnica gradova Tromso i Hamar uzrasta od 20 do 24 godine besplatno je dobijalo različita kontraceptivna sredstva od maja 2008. do maja 2009. godine. Ispitanicama su ponuđena različita sredstva protiv trudnoće – hormonalni preparati, flasteri, vaginalete, spirale i implanti. Učestalost abortusa u Tromsu i Hamaru je u godini istraživanja prepolovljena”.

Seksualno obrazovanje je potreba, treba da bude obavezno

Perović-Ivanović smatra da je seksualno obrazovanje nužna potreba i da ono obuhvata, ne samo dio o kontracepciji, reprodukciji i polno prenosivim bolestima, već i o seksualnosti uopšte, seksualno-reproduktivnim pravima, kao i o seksualnom nasilju.

“Iz tog razloga potrebno je napraviti obrazovne programe koji bi već od treće godine bili sprovođeni u vrtićima, pa dalje kroz čitavo osnovno i srednje obrazovanje”, kazala je ona, dodajući da bi teme iz seksualnog obrazovanja trebalo da uvesti u postojeće predmete u školama.

Najavila je i početak programa o seksualno-reproduktivnom zdravlju NVO Prima u oktobru i novembru.

“Imaćemo niz radionica u 11 gradova, kako sa mladima, tako i sa roditeljima. U tome nam pomažu i vršnjaški edukatori/ke, koje smo ljetos obučili, a u pripremi je i veb sajt na našem i engleskom jeziku, kao i brošura”, kazala je ona.

Perović-Ivanović podsjeća da na sajtu NVO Prima postoji online savjetovalište, putem kojeg mladi mogu da se anonimno obrate toj organizaciji.

Vijesti

loading...

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *