CENA projekat vrijedan 30 miliona: Crna Gora dobija novi centar izvrsnosti za zaštitu životne sredine i biodiverziteta
Crna Gora je prvi put uspješno aplicirala u okviru programa „Horizon Europe – Teaming for Excellence“ i dobila evropski grant za uspostavljanje centra izvrsnosti. Vrijednost projekta je 30 miliona eura – polovinu obezbjeđuje Evropska unija, dok će drugu polovinu kroz kofinansiranje obezbijediti Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija. Centar će biti posvećen istraživanjima u oblasti zaštite životne sredine i biodiverziteta, kazali su sagovornici u našem jutarnjem programu.
Koordinator projekta je Univerzitet Crne Gore, a centar izvrsnosti treba da donese novu istraživačku infrastrukturu, savremene laboratorije i naprednu opremu. Poseban fokus biće na uključivanju mladih istraživača, doktoranata i postdoktoranata, kao i saradnji sa evropskim univerzitetima.
„CENA je prepoznata kao značajan evropski iskorak za Crnu Goru. Kroz CENA projekat, prije svega, treba da izgradimo centar izvrsnosti, odnosno novu istraživačku infrastrukturu i kapacitet na Univerzitetu Crne Gore za vrhunska istraživanja u oblasti zaštite životne sredine i biodiverziteta“; navela je prorektorica UCG-a, prof. dr Svetlana Perović
Centar će, između ostalog, razvijati savremene metode i tehnologije za monitoring životne sredine i biodiverziteta. Plan je da se tradicionalni način praćenja stanja životne sredine unaprijedi integrisanim monitoringom, kako bi se promjene i poremećaji u ekosistemima prepoznali što ranije. Predviđena je izgradnja dva objekta u Podgorici, dok će područne jedinice biti na Skadarskom jezeru i Durmitoru. Prvi rezultati očekuju se već naredne godine, a projekat formalno počinje 1. novembra.
„Prvo, primarne, to su bile dvije kontrastne tačke, ako gledamo sjever Crne Gore, gdje ćemo raditi jednu ekološku stanicu, ili kako da, ljetnu školu jednu ćemo opremiti, na Žabljaku, i jedan potpuno drugačiji ekosistem gdje se može proučavati, to je jezero, odnosno Skadarsko jezero, najveće jezero na Balkanu. Pokušaćemo shvatiti sve promjene koje se događaju sa najnovijim metodama monitoringa i onda ih proširiti na ostale ekosisteme“, dodala je članprojektnog tima, Sandi Olić.
U okviru projekta biće praćeni kvalitet vode, emisije gasova, klimatske promjene i uticaj turizma na osjetljive ekosisteme. Centar bi trebalo da otvori između 40 i 50 radnih mjesta i omogući razvoj novih znanja, tehnologija i konkretnih rješenja za zaštitu prirodnih resursa Crne Gore.
