Institut alternativa: Valorizacija Đalovića pećine – između planova i realizacije
Institut alternativa objavio je novu video priču u okviru serijala „Kako država gradi?“, u kojoj istražuju kako se realizuje projekat valorizacije Đalovića pećine, jedan od višegodišnjih kapitalnih projekata na sjeveru Crne Gore.
“Projekat valorizacije Đalovića pećine koji je još 2012. godine prepoznat kao razvojni prioritet Opštine Bijelo Polje i koji je 2017. procjenjivan na 12,2 miliona eura, uz najavu da će biti završen za četiri godine, ni danas nije priveden kraju”, navodi se u saopštenju Instituta alternativa.
Kako su saopštili, procijenjena vrijednost ovog projekta je sada 32 miliona eura.
“Vrijednost ugovorenih radova iznosi oko 27 miliona eura, a od 2014. do kraja 2025. godine u ovaj projekat investirano je gotovo 21 milion eura. Projekat obuhvata izgradnju putne i elektroenergetske infrastrukture, žičare, Vizitoring centra i uređenje unutrašnjosti pećine. Iako je dio infrastrukture izgrađen, realizaciju prate višegodišnja kašnjenja, neriješena infrastrukturna pitanja i problemi u koordinaciji nadležnih institucija”, kažu iz Instituta alternativa.
U javnosti je, podsjećaju, nedavno posebnu pažnju privukao problem eksproprijacije i uklanjanja tri stabla oraha na trasi dalekovoda neophodnog za napajanje žičare.
“Međutim, kako pokazujemo u video priči, riječ je samo o posljednjem u nizu zastoja. Iako je problem bio poznat mjesecima, Ministarstvo javnih radova i Opština Bijelo Polje javno su iznosili različita tumačenja odgovornosti, prije nego što je postignut dogovor o uklanjanju prepreke”, dodali su.
Kako ukazuju, problemi nijesu ograničeni samo na žičaru, čija je vrijednost gotovo 3,9 miliona eura.
“Radovi u unutrašnjosti pećine obustavljeni su 2022. godine, nakon što je utvrđeno stradanje zaštićenih vrsta slijepih miševa. Iako je Agencija za zaštitu životne sredine u aprilu 2025. odobrila nastavak aktivnosti, za nastavak radova potrebno je ispuniti dodatne uslove. Otvorena su i pitanja vodosnabdijevanja, stavljanja Vizitoring centra u funkciju i sanacije klizišta na izgrađenom pristupnom putu Za realizaciju projekta u 2026. godini prvobitno je planirano 1,9 miliona eura, dok je u martu predloženo preusmjeravanje 250 hiljada eura sa ovog projekta na druge, zbog usporene dinamike radova. Istovremeno, u istom dokumentu projekat je naveden i među onima koji se realizuju brže od planiranog, pa je za njega sa drugih projekata preusmjereno ukupno 1,5 miliona eura”, saopštili su iz Instituta alternativa.
U prvoj polovini 2026. godine, za ovaj projekat je, dodaju, isplaćeno nešto više od 1.5 miliona eura.
“Kroz ovu video priču ukazujemo na to kako problemi u planiranju, međuinstitucionalnoj koordinaciji i realizaciji radova mogu dovesti do kašnjenja kapitalnih investicija. Iako su radovi na pojedinim segmentima ponovo pokrenuti, datum završetka cijelog projekta ostaje nepoznat”, zaključili su.
