Institut alternativa: Stručna podrška na raspolaganju poslanicima, upotreba minimalna
Porast zakonodavne aktivnosti poslanika u Skupštini Crne Gore ne prati adekvatno korišćenje istraživačkih resursa skupštinske službe, saopštili su iz Instituta alternativa.
“Od januara 2025. godine, tek 12 poslanika/-ca su uputili svega 27 zahtjeva za izradu istraživačkih radova, od kojih je samo dva upućeno Parlamentarnoj budžetskoj kancelariji (PBK), dok su preostale radove izradili službenici Istraživačkog centra. Od ukupno 12 poslaničkih klubova, čak šest nije koristilo resurse Istraživačkog centra Skupštine Crne Gore”, navodi se u saopštenju koje potpisuje Jelena Radulović iz Instituta alternativa.
Kako su saopštili, Istraživački centar (IC) i Parlamentarna budžetska kancelarija (PBK) imaju za cilj pružanje stručne i analitičke podrške poslanicima kroz izradu istraživanja i analiza.
“Istraživački centar se bavi pravnim, političkim, društvenim i drugim pitanjima, uključujući zakonodavstvo, javne politike, rad državnih organa i institucija, kao i uporedna rješenja i prakse drugih država. Parlamentarna budžetska kancelarija se bavi pitanjima iz oblasti ekonomije i javnih finansija, naročito budžetom, fiskalnom i ekonomskom politikom, javnim prihodima i rashodima, javnim dugom, kao i domaćim i međunarodnim ekonomskim i fiskalnim kretanjima”, pojašnjavaju iz Instituta alternativa.
Prema njihovim riječima, od januara 2025. godine do oktobra 2026.godine, u skupštinsku proceduru predato je ukupno 477 zakonskih prijedloga.
“U posmatranom periodu, skoro 30 odsto (138) prijedloga zakona su uputili poslanici i poslanice u Skupštini Crne Gore. Ipak, tek 17 zahtjeva koji su poslanici dostavili PBK i IC su upućeni u svrhu izrade prijedloga zakona. Kako bi se ove brojke stavile u kontekst služi sljedeći podatak – pri kreiranju tek 12 odsto zakonskih prijedloga poslanici su koristili istraživačke resurse Skupštine Crne Gore. Važno je napomenuti da ne postoji jasna evidencija da li su poslanici zaista, nakon dostavljenih istraživanja, koristili ove resurse u kreiranju i u konačnom predlaganju zakonskog teksta, čime bi ova brojka i procenat mogli biti i manji”, naveli su u saopštenju.
Iz Instituta alternativa kažu da posebno zabrinjava što se svega 12 poslanika u poslednje dvije godine obraćalo ovim skupštinskim službama – što znači da je tek svaki sedmi poslanik uopšte koristio pomenute istraživačke resurse.
“Iako je izmjenama Pravilnika o organizaciji i sistematizaciji službe Skupštine iz februara 2026. godine broj radnih mjesta u Parlamentarnoj budžetskoj kancelariji povećan sa tri na pet, do oktobra nije raspisan konkurs za niihovu popunu. Od početka 2025. godine podnijeta su svega dva zahtjeva, dok tokom 2026. godine PBK nije zaprimila niti jedan zahtjev za izradu istraživačkog rada”, dodaju u saopštenju.
Kako dodaju, poslanik Bošnjačke stranke i potpredsjednik Skupštine Mirsad Nurković je jedini koji je u poslednje dvije godine koristio resurse PBK.
“On je tražio izradu analize, odnosno statističkog pregleda, u odnosu na sredstva kapitalnog budžeta koja su opredijeljena za projekte na teritoriji opština Rožaje, Gusinje i Plav u periodu od 2016. do 2025. godine, ali i izradu analize, odnosno kratkog pregleda makroekonomskih i budžetskih podataka u periodu od 2020. do 2026. godine”, kažu iz Instituta alternativa.
Istraživačkom centru je, navode, od početka 2025. godine upućeno 25 zahtjeva.
“Najveći broj zahtjeva, njih devet, uputio je klub poslanika Pokreta Evropa sad, među kojima prednjači poslanik i potpredsjednik Skupštine Boris Pejović. Pejović je tražio dostavljanje podataka o prosječnim ministarskim zaradama u Evropi, analizu zakonske regulative prava svojine, načina korišćenja i upravljanja grobljima, ali i podatke o prosječnim platama i penzijama u zemljama Evropske unije i regiona u periodu 2019-2025″, naveli su iz Instituta alternativa.
Poseban klub poslanika, odnosno predsjednica Kluba Jevrosima Pejović, zatražila je dostavljanje informacija o sljedećim temama: analiza prakse menstrualnog odsustva, nivoa edukacije i spreme članova upravljačkih struktura u kompanijama u državnom vlasništvu, prevencija menstrualnog siromaštva u EU, ali i zakonskog okvira za prevenciju femicida.
“Pet zahtjeva uputio je klub poslanika Demokrata, a zahtjeve su dostavljali poslanik Momčilo Leković, Duško Stjepović i potpredsjednica Skupštine Anđela Vojinović. Poslanike Demokrata su interesovale informacije o procesu utvrđivanja bezbjednosnih smetnji za pripadnike policije u zemljama EU i SAD-u, status ugostiteljskih radnika u državama EU, ali i analize trajanja pritvora i normi inostranih zakona o javnim okupljanjima”, piše u saopštenju.
Klub poslanika Demokratske partije socijalista (DPS) podnio je dva zahtjeva, dok su po jedan podnijeli poslanici Nove srpske demokratije (NSD), Bošnjačke stranke (BS), i jedan dopis članica Ženskog kluba Skupštine Crne Gore.
“Čak polovina – šest klubova poslanika, od početka 2025. godine, nisu koristili resurse IC i PBK: Demokratska narodna partija (DNP), Građanski pokret URA, SNP-CIVIS, Evropski savez, Albanski forum, i klub Demokratske unije Albanaca (DUA) i Hrvatske građanske inicijative (HGI)”, zaključuju iz Instituta alternativa.
U dokumentu na linku mogu se pogledati svi zahtjevi koje su poslanici podnijeli Istraživačkom centru i Parlamentarnoj budžetskoj kancelariji.
