Hag: Tačiju i Krasnićiju po 25 godina zatvora, Veseljiju 18 i Seljimiju 13
U Specijalizovanim vijećima u Hagu u toku je izricanje prvostepene presude četvorici bivših komandanata OVK – Hašimu Tačiju, Kadriju Veseljiju, Redžepu Seljimiju i Jakupu Krasniću, koji su optuženi za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti nad najmanje 407 pritvorenika, od kojih su najmanje 102 ubijena. Tužilaštvo je tražilo kaznu od po 45 godina zatvora. Hašim Tači proglašen je krivim i osuđen za ratni zločin na 25 godina zatvora. Jakupu Krasnićiju određena zatvorska kazna od 25 godina. Kadriju Veseljiju određeno je 18 godina zatvora. Redžepu Seljimiju određeno je 13 godina zatvora. Atmosfera u Hagu je napeta – pristalice tzv. OVK odluku čekaju ispred suda. Albanci na trgu u Prištini izricanje presude prate na video-bimu.
Seljimiju 13 godina zatvora
Redžepu Seljimiju određeno je 13 godina zatvora, saopšteno je u Hagu.
Veseljiju 18 godina zatvora
Kadriju Veseljiju određeno je 18 godina zatvora, saopšteno je u Hagu.
Krasnići osuđen na 25 godina zatvora
Jakupu Krasnićiju određena zatvorska kazna od 25 godina, saopšteno je tokom izricanja presude u Hagu.
“Tači, Krasnići, Seljimi i Veselji krivi za ratne zločine – proizvoljno lišenje slobode, mučenje i ubistva”
Sudsko vijeće Specijalizovanih veća u Hagu proglasilo je krivima bivše vođe tzv. OVK Hašima Tačija, Jakupa Krasnićija, Redžepa Seljimija i Kadrija Veseljija za ratne zločine počinjene nad civilima i osobama koje nisu aktivno učestvovale u neprijateljstvima.
Prema odluci sudskog veća, optuženi su krivi za ratni zločin proizvoljnog lišenja slobode na štetu 385 lica, okrutno postupanje na štetu 49 lica, mučenje na štetu 303 lica i ratni zločin ubistva nad 96 lica.
Kako je utvrđeno tokom izricanja presude, tužilaštvo je van razumne sumnje dokazalo odgovornost četvorice optuženih za navedena krivična dela i njihovo učešće u ostvarivanju zajedničkog kažnjivog cilja.
Hašimu Tačiju 25 godina zatvora
Hašimu Tačiju određeno je 25 godina zatvora, saopšteno je na izricanju presude u Hagu.
Tači (58) osuđen je na 25 godina zatvora za zločine, uključujući ubistva, mučenje i nezakonito zatvaranje, počinjene dok je bio vrhovni komandant etnički albanske Oslobodilačke vojske Kosova (OVK) tokom nasilnog odvajanja te teritorije od Srbije devedesetih godina.
Sud je saopštio da je kriv za ubistvo 96 političkih protivnika i osoba za koje se smatralo da sarađuju sa srpskim snagama bezbednosti, koje su počinile snage Oslobodilačke vojske Kosova tokom sukoba.
Tači je negirao sve optužbe.
“Zloupotreba položaja otežavajuća okolnost za Tačija”
Sudsko vijeće u Hagu navelo je da je otežavajuća okolnost za Hašima Tačija to što je zloupotrijebio svoj položaj kako bi ostvario zajednički kažnjiv cilj.
Kao olakšavajuću okolnost, vijeće je uzelo u obzir to što je Tači dao doprinos nastojanju da se osnuju Specijalizovana vijeća.
“Veselji učestvovao u izvršenju krivčnih djela i podsticao ih”
Kadri Veselji učestvovao je u izvršenju krivičnih djela i podsticao na njihovo izvršenje, lično je učestvovao u identifikovanju i porogonu protivnika OVK i imao je saznanja o krivičnim djelima, nije učinio ništa da ih spreči, saopšteno je u Hagu.
“Tači imao ključnu ulogu u formulisanju i sprovođenju zajedničkog kažnjivog cilja OVK”
Sudsko vijeće u Hagu utvrdilo je da je Hašim Tači imao ključnu ulogu u formulisanju i sprovođenju zajedničkog kažnjivog cilja tzv. OVK i da je značajno doprinio njegovom sprovođenju.
Kako se navodi, Tači je lično učestvovao u izvršenju krivičnih djela i podržavao ih.
Burne reakcije u Prištini tokom izricanja presude – skandiranje OVK i jake policijske snage na ulicama
Više hiljada Albanaca pratilo je u centru Prištine organizovano prenos uživo izricanja presude četvorici vođa bivše OVK.
Odluke suda koje su se odnosile na odbacivanje odgovornosti optuženih okupljeni su propratili ovacijama, dok su na odluke koje su ih tretirale odgovornim reagovali negodovanjem.
Okupljeni su na odluke sudije uzvikivali imena optuženih i klicali bivšoj OVK, noseći zastave sa amblemom te organizacije i fotografije optuženih.
Oko zgrade vlade i skupštine u Prištini primećene su pojačane snage policije.
“Događaji nakon 20. juna 1999. ne mogu se okarakterisati kao ratni zločini”
Sudsko vijeće u Hagu utvrdilo je da se događaji na kojima su zasnovane optužbe za ratne zločine protiv bivših lidera tzv. OVK nakon 20. juna 1999. godine, po okončanju sukoba na KiM, ne mogu okarakterisati kao ratni zločini.
Sudija Specijalizovanih vijeća Kosova u Hagu Čarls Smit rekao je da je sudsko vijeće zaključilo da je najkasnije od kraja marta 1998. do 20. juna 1999. godine ili približno tog datuma, postojao nemeđunarodni oružani sukob između tzv. OVK i SR Jugoslavije, odnosno srpskih snaga.
“Sukob se vodio na Kosovu, ali se na određene djelove sjeverne Albanije koji su bili pod kontrolom OVK takođe primjenjuju odredbe međunarodnog humanitarnog prava koje regulišu taj sukob. Panel je, pored toga, zaključio da su krivična djela iz optužnice bila izvršena u kontekstu nemeđunarodnog oružanog sukoba ili bila povezana sa oružanim sukobom, čime je ispunjena pretpostavka povezanosti”, rekao je Smit.
Dodao je da je vijeće utvrdilo da su žrtve bila lica koja uživaju zaštitu prema važećim normama međunarodnog humanitarnog prava, budući da u inkriminisanom periodu nisu aktivno učestvovala u neprijateljstvima.
Osim toga, vijeće se uvjerilo da su sva četvorica optuženih bila svjesna okolnosti koje ukazuju na postojanje nemeđunarodnog oružanog sukoba, povezanost događaja sa sukobom i zaštićeni status žrtava.
“Na osnovu tog zaključka, panel dalje nalazi da se kritični događaji na kojima su zasnovane optužbe za ratne zločine nakon 20. juna 1999, dakle po okončanju nemeđunarodnog oružanog sukoba između OVK i SRJ, odnosno srpskih snaga – kada su prestala da važe pravila međunarodnog humanitarnog prava – ne mogu okvalifikovati kao ratni zločini”, napomenuo je Smit.
“Tužilaštvo dokazalo ratni zločin ubistvo 98 lica”
Tužilaštvo dokazalo da su pripadnici tzv. OVK umišljeno izvršili radnje činjenja i nečinjenja koje su izazvale smrt najmanje 98 lica, odnosno ratni zločin ubistvo, saopšteno je tokom izricanja presude.
Sudsko vijeće u Hagu: Tužilaštvo nije dokazalo da su izvršeni zločini protiv čovječnosti
Sudsko vijeće Specijalizovanih vijeća u Hagu zaključilo je, u predmetu protiv bivših vođa tzv. OVK, da tužilaštvo nije dokazalo van razumne sumnje da je postojao sistematičan napad ili napad širih razmjera usmjeren na civilno stanovništvo, odnosno da tužilaštvo nije dokazalo da su pripadnici OVK ciljano napadali civilno stanovništvo u smislu zločina protiv čovječnosti.
Sudija Specijalizovanih vijeća Kosova u Hagu Čarls Smit rekao je da je, kada je riječ o postojanju sistematičnog napada ili napada širih razmjera na civilno stanovništvo kao uslova za zločine protiv čovječnosti, sudsko vijeće zaključilo da tužilaštvo nije dokazalo van razumne sumnje da je postojao sistematičan napad ili napad širih razmjera usmjeren na civilno stanovništvo.
Smit je, tokom izricanja presude bivšim vođama tzv. OVK, rekao da je vijeće utvrdilo da su najkasnije od aprila 1998. do avgusta 1999. pripadnici tzv. OVK vršili djela nasilja i zlostavljanja nad civilnim stanovništvom širom KiM i u određenim djelovima sjeverne Albanije koji su bili pod kontrolom tzv. OVK, vršeći, između ostalog, radnje navedene u članu 13 Zakona.
Vijeće je, takođe, zaključilo, rekao je Smit, da su te radnje predstavljale napad koji je bio i sistematičan i širih razmjera.
“Međutim, panel je zaključio da tužilaštvo nije dokazalo, van razumne sumnje, da je napad bio usmjeren na civilno stanovništvo. Konkretno, zaključio je da su, i osim toga što je postojala politika, odnosno plan za ciljane napade na lica koja su smatrana protivnicima, žrtve mahom, a neke isključivo, birane i ciljano napadane na osnovu individualnih okolnosti, a ne na osnovu pripadnosti ciljanom stanovništvu”, rekao je Smit.
Prema njegovim riječima, panel se nije uvjerio da osobe koje su pripadnici OVK ciljano napadali u kontekstu ovog predmeta predstavljaju civilno stanovništvo u smislu zločina protiv čovječnosti.
Dodao je da je panel zaključio da tužilaštvo nije pokazalo, van razumne sumnje, da su izvršena krivična djela progona, zatvaranja, drugih nehumanih postupaka, mučenja, ubistva i prisilnog nestanka lica kao zločini protiv čovječnosti.
Specijalizovana vijeća: Dokazana nezakonita hapšenja najmanje 385 lica od strane OVK
Specijalizovana vijeća Kosova u Hagu saopštila su da je Tužilaštvo dokazalo da je tzv. OVK počinila ratni zločin nezakonitog ili proizvoljnog hapšenja i lišenja slobode najmanje 385 osoba.
U sudnici su optuženi, članovi njihovih porodica…
U Specijalizovanim vijećima u Hagu oko 10 sati počelo je izricanje presude bivšim vođama OVK Hašimu Tačiju, Jakupu Krasniću, Redžepu Seljimiju i Kadriju Veseljiju, optuženima za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti.
U sudnici su optuženi, članovi njihovih porodica, ministar spoljnih poslova privremenih institucija Gljauk Konjufca, ministar za porodicu privremenih institucija Andin Hoti, predsjednik udruženja bivših pripadnika tzv. OVK Hisni Gucati, kao i poslanici Demokratske partije Kosova.
Izricanje presude će, kako je najavljeno, trajati dva sata, odnosno od 10 do 12 časova.
Presudu prati veliki broj medijskih ekipa.
Ispred zgrade Specijalizovanih vijeća raspoređen je veliki broj pripadnika holandske policije.
Kod zgrade suda od sinoć se okupljaju i Albanci, sa zastavama i amblemima OVK, koji žele da pruže podršku vođama tzv. OVK koji čekaju presudu za ratne zločine.
Policija im je naredila da se povuku na prostor predviđen za okupljanja.
Tužilaštvo je u završnoj riječi zatražilo po 45 godina zatvora za optužene Hašima Tačija, Jakupa Krasnića, Redžepa Seljimija i Kadrija Veseljija.
Optužnica ih tereti na osnovu individualne krivične odgovornosti u šest tačaka za zločine protiv čovječnosti i u četiri tačke za ratne zločine.
Raspoređene jake policijske snage
Ispred suda u Hagu raspoređene su jake policijske snage, javlja dopisnik RTS-a. Pristalice OVK okupljaju se u blizini zgrade suda. Prisutne su i brojne medijske ekipe.
U centru Prištine okupljaju se pristalice sa istaknutim zastavama OVK, dok njihovo prisustvo i atmosferu prate brojne novinarske ekipe, uoči izricanja presude Hašimu Tačiju i trojici suoptuženih u Hagu.
Zbog najavljenih okupljanja i mogućih protesta, ambasade SAD, Velike Britanije i Francuske upozorile su svoje državljane na oprez i izbjegavanje većih gužvi.
Policija u Prištini je najavila pojačane mjere bezbjednosti i održavanje javnog reda povodom konačne presude bivšim vođama tzv. OVK.
Tužilaštvo u Hagu je tokom suđenja tvrdilo da je dokazalo krivicu četvorice optuženih za progon, zatvaranje, druga nehumana djela, mučenje, ubistvo i prisilni nestanak, kao i za četiri tačke optužnice za ratne zločine – nezakonito ili proizvoljno lišavanje slobode, surovo postupanje, mučenje i ubistvo. Za ta djela traži kaznu od 45 godina zatvora.
Ko su bile žrtve i gdje su zločini počinjeni
Prema navodima tužilaštva, žrtve su bili Srbi, Romi i Aškalije, civili za koje se vjerovalo da sarađuju sa srpskim vlastima, kao i Albanci koji su podržavali Demokratski savez Kosova ili bili povezani sa njim i drugim strankama koje su smatrane protivnicima OVK. Na meti su bili i Albanci koji nisu željeli da se pridruže OVK ili je podrže, ljudi koji su smatrani protivnicima na osnovu svog sadašnjeg ili bivšeg zaposlenja, kao i oni koji s u se družili sa Srbima.
Zločini su, prema optužnici, počinjeni najkasnije od marta 1998. do kraja septembra 1999. godine na više od 40 lokacija širom Kosova i Metohije, kao i u Kuksu i Ćahanu na sjeveru Albanije.
Hašim Tači, Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići optuženi su za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti nad najmanje 407 pritvorenika, od kojih su najmanje 102 ubijena.
Tužilaštvo: Optuženi imali ključnu ulogu u OVK
Tužilaštvo je tvrdilo da su optuženi imali snažnu zajedničku ulogu kao ključni članovi Glavnog štaba OVK, kao i da su imali namjeru i znanje o zločinima, efektivnu kontrolu na terenu i značajan doprinos zajedničkom zločinačkom poduhvatu.
Prema navodima tužilaštva, zajednički cilj bio je uspostavljanje kontrole nad cijelim Kosovom putem nasilja nad onima koji su smatrani protivnicima.
Tokom suđenja iznijeti su i detalji o mučenju pritvorenika. Sajmon Lous, koji zastupa 156 učesnika u postupku u svojstvu žrtava, rekao je da su pripadnici OVK pokazali “nevjerovatnu svirepost i surovost ekstremnih razmjera“.
Odbrana je, s druge strane, ocijenila da tužilaštvo nije dokazalo navode iz optužnice i zatražila oslobađajuću presudu za sve optužene.
Advokati odbrane tvrdili su da OVK nije imala jedinstvenu komandnu strukturu i da njeni lideri nisu imali kontrolu nad dešavanjima na terenu.
Svjedoci odbrane bili Klark, Rubin i Hil
Tačijeva odbrana je tokom postupka pozvala sedam svjedoka, među kojima su bili bivši komandant NATO-a Vesli Klark, bivši pomoćnik američkog državnog sekretara Džejms Rubin, nekadašnji američki izaslanik u Prištini Kristofer Hil i Džok Kovi, bivši zamjenik šefa administracije Unmika pod Bernarom Kušnerom.
Prvobitna optužnica potvrđena je 26. oktobra 2020. godine, a izmijenjena u septembru 2021. i aprilu i septembru 2022. godine. Manje redigovana verzija optužnice podnijeta je u februaru 2023. godine i ona je važeća optužnica u ovom postupku.
Četvorica optuženih nalaze se u pritvoru u Hagu od novembra 2020. godine, dok je suđenje počelo u aprilu 2023. godine.
Završne riječi održane su od 9. do 18. februara ove godine.
Tokom suđenja svjedočila su 134 svjedoka – 125 koje je pozvalo tužilaštvo, dva pred predstavnicima žrtava i sedam koje je pozvala odbrana. U pisanom obliku prihvaćena su i 164 svjedočenja, dok je tužilaštvo u dokazni materijal uvelo oko 3.000 predmeta.
Iščkivanje presude na ulicama
Za danas su najavljena masovna okupljanja i demonstracije u Prištini i drugim gradovima na Kosovu koje su imale svoju uvertiru u subotu.
Zbog toga su SAD, Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo izdali upozorenja svojim državljanima da 16. septembra ograniče svoje kretanje i izbjegavaju područja u kojima se održavaju demonstracije.
Odvojeni postupak za ometanje pravde
Protiv Hašima Tačija vodi se i odvojeni postupak zbog ometanja pravde i pokušaja uticaja na svjedoke, u kojem su optužena još četvorica bivših pripadnika OVK. Tužilaštvo je za Tačija zatražilo kaznu od šest godina zatvora.
Tokom rata 1998. i 1999. godine pripadnici OVK počinili su brojne zločine, ubistva i otmice nad pripadnicima Vojske Jugoslavije i policije, Srbima i drugim nealbancima, kao i nad Albancima koji su odbijali da podrže ili se pridruže OVK.
RTS
