Više od decenije bez odgovora: Kako kriminalci dolaze do lažnih pasoša

Dok se četiri godine nalazio u bjekstvu, pljevaljski narko bos Darko Šarić prema saznanjima Portala RTCG posjedovao je čak jedanaest pasoša, od kojih su srpski i slovački glasili na njegovo ime, dok su svi ostali bili sa lažnim identitetom.

Ne samo Šarić, već i više članova tog kartela imalo je po više pasoša sa različitim identitetom, odnosno različitim imenima.

Naši sagovornici iz policije ističu da je mijenjanje imena česta praksa kriminalaca iz Crne Gore. Kada se, naime, izda međunarodna potjernica za nekima od njih, taj kriminalac je bez problema u našoj državi mijenjao ime, zatim vadio nova dokumenta, pasoš prije svega, i  ponovo bez ikavih prepreka odlazio u zapadnoevropske zemlje.

Kada se radi o Darku Šariću, njegov hrvatski pasoš glasio je na ime Josip Vrhovec, dok je italijanski bio na ime Domenik Petroneli.  Bugarski pasoš je ovog najponzatijeg balkanskog narkobosa bio je pod imenom Emil Nikolaj. Grčka lična dokumenta i pasoš bili su pod identitetom Kalirometis Kristofor Nestor.

Pored ovih, Darko Šarić je bio u posjedu pasoša još najmanje pet država, među kojima su Litvanija, Rusija, Švajcarska i Južnoafrička Republika. Sve pasoške fotografije su različite, a na nekima je mijenjao i izgled, kao na primjer, na italijanskom pasošu, gdje je imao dužu kosu vezanu u rep. Prema potpuno pouzdanoj informaciji, Darko Šarić je nakon pokretanja akcije „Balkasnki ratnik“ nesmetano vrijeme bio u Crnoj Gori, čemu u prilog govori i podatak da je iz Crne Gore izašao 10. oktobra 2009. godine.

Tada je odletio za Ženevu sa Podgoričkog aerodroma, u istom avionu u kojem je bilo i tadašnjih visokih crnogorskih državnih zvaničnika, od kojih su neki sada u zatvoru i protiv kojih se vode krivični postupci.

Moglo se čuti da se radilo o avionu Vlade Crne Gore. Nikada nije dobilo zvaničnu potvrdu. Za taj let iskoristio je slovački pasoš koji je glasio na njegovo pravo ime.

Nakon toga, 20. decembra iste godine Šarić je otišao za Pariz. Poslije dvadesetak dana, 16. januara 2010. godine, vraća se u Švajcarsku, u Cirih. Samo pet dana kasnije, 21. januara te godine, on prelazi u Italiju, gdje odlazi na skijanje u jedan planinski centar na sjeveru ove zemlje.Šarić je za Južnu Afriku otputovao 3. aprila 2011. godine, sa grčkim pasošem. U toj zemlji je boravio oko godinu dana. Poslije toga se vratio u Švajcarsku gdje se krio u trouglu Sen Galen – Cirih – Ženeva.

Sagovornik Portala RTCG kaže da je odbjegli narkobos bio na meti svjetskih obavještajnih agencija mnogo prije pokretanja akcije „Balkanski ratnik“, i ta akcija je u stvari predstavljala krunu obavještajno-operativnog praćenja pomoću najsavremenije tehnologije, ali i ljudi na terenu, od Balkana i Evrope, do Sjedinjenih Američkih Država i Južne Amerike. Trenutno je najaktuelniji postupak protiv Darko Šarić suđenje za organizovanje ubistava pripadnika “škaljarskog klana“ u Grčkoj, u kojem su među optuženima i Veljko Belivuk i njegovi saradnici. Suđenje je u toku pred Specijalnim sudom u Beogradu.

Prema izvještajima sa poslednjih ročišta, sud izvodi dokaze pribavljene iz aplikacije Sky ECC („Skaj“), uključujući poruke, audio-snimke i fotografije za koje tužilaštvo tvrdi da pokazuju pripremu i izvršenje likvidacija u Grčkoj. Sudsko vijeće je prihvatilo ove dokaze kao dio postupka, uprkos prigovorima odbrane.

Tokom jednog od ročišta u martu 2026. godine Šarić je kažnjen novčanom kaznom od 150.000 dinara zbog ometanja rada suda nakon rasprave sa sudijom oko izvođenja dokaza u kojima se pominju članovi njegove porodice.   Kada je riječ o drugim predmetima, postupak za međunarodni šverc oko 5,7 tona kokaina je završen pravosnažnom presudom od 14 godina zatvora.  U predmetu vezanom za pokušaj diskreditacije i zastrašivanja svedoka saradnika Nebojše Joksovića, Šarić je ranije osuđen na šest godina zatvora, a taj slučaj je proizašao iz optužbi da je organizovana grupa pokušavala da utiče na svjedoka i tok drugih postupaka.

Kao i Darko Šarić, i drugi kriminalci ponekad uspijevaju da promijene ime i dođu do novih ličnih dokumenata, nekada i legalno. U mnogim državama promjena imena je, naime, dozvoljena kroz zakonsku proceduru. Sama promjena imena nije nezakonita i koriste je i obični građani. Međutim, osobe koje žele da sakriju identitet mogu pokušati da iskoriste tu mogućnost prije nego što postanu predmet istrage.

Organizovane kriminalne grupe često nabavljaju lažne pasoše, lične karte i vozačke dozvole. Kvalitet takvih falsifikata može biti veoma visok, naročito kada iza njih stoje profesionalne mreže.

U nekim slučajevima službenici u državnim institucijama zloupotrebe položaj i omoguće izdavanje dokumenata pod lažnim identitetom ili na osnovu lažnih podataka. Ponekad se koriste identiteti preminulih osoba ili ljudi koji liče na kriminalca, uz falsifikovane fotografije i prateću dokumentaciju. Neki kriminalci imaju državljanstvo više zemalja, što im daje pristup različitim dokumentima i otežava praćenje njihovog kretanja.