DAN “D” U VELIKOJ BRITANIJI: Budućnost Evrope dovedena u pitanje!

Stonsi ili Bitlsi, lijevo ili desno, Rusija ili SAD… Britanija u EU ili Britanija van EU? Svijet, zvaničnici i poznati podijeljeni su i po tom pitanju.

Ono što je zajedničko i jednima i drugima jeste stav da mora da se izađe na glasanje i da je to posljednja šansa.

Britanci danas na referendumu glasaju o ostanku u EU (foto:Beta)

U britanskoj političkoj javnosti u timu “ostani” su između ostalog premijer Dejvid Kameron, lider laburista Džeremi Korbin, ministar finansija.

“To je glasanje o našim vrijednostima, o našem karakteru, o tome kako vidimo naš grad i našu zemlju u budućnosti”, rekao je Kan i dodao da je London “najveći grad na svijetu zato što nikad nije prihvatio izolacionistički pristup”. Osim toga, Kameron je više puta govorio o tome da zagovornici Bregzita lažu ljude, pisao da zagovornici Bregzita žele da vrate zemlju unazad i apelovao na građane da prilikom izlaska na glasanje misle na “djecu i svoje praunuke”. Dio njihovog tima je i bivši britanski premijer Džon Mejdžor koji je nekoliko puta napadao “suprotnu stranu”. Kako kaže, ljut je zbog načina na koji kampanja “Izađi” manipuliše građanima i plaši se da će ljudi izaći na referendum i glasati za tu opciju na osnovu informacija za koje je poznato da niijsu tačne. Mejdžor je tu posebno istakao tvrdnje dvojice zastupnika „Bregzita“, bivšeg gradonačelnika Londona Borisa Džonsona i aktuelnog britanskog ministra pravde Majkla Gouva da će Britanija EU poslati 350 miliona funti nedjeljno.

Osim pomenutih Gava i Borisa Džonsona u rivalskom taboru su i lider UKIP-a Najdžel Faradž, ministarka unutrašnjih poslova Tereza Mej, konzervativac Najdžel Loson, Džordž Halovej, Džon Redvud kao i Lord Oven,Ozborn i gradonačelnik Londona Sadik Kan.

Džonson je tako izjavljivao da mogućnost glasanja za Bregzit na predstojećem referendumu nudi Britancima “životnu šansu” da promijene svoje živote i stanje u društvu. Tereza Mej i Majkl Gav su čak nekoliko puta tokom kampanje pominjali i Srbiju kao razlog zbog kojeg bi građani trebalo da glasaju za izlazak Britanije iz EU.

Uoči referenduma održana je i velika debata brotivnika EU i zagovornika ostanka (foto:Beta)

“Da li ćemo zaustaviti kretanje EU u pogrešnom pravcu tako što ćemo vikati sa ivice terena ili ćemo preuzeti vođstvo i predstaviti plan prema kome bi Evropa krenula pravim putem? Da li zaista mislimo da je u našem interesu da podržavano automatsko i bezuslovno dalje proširenje EU? Zemlje koje sada pregovaraju sa EU uključuju Albaniju, Srbiju i Tursku – to su zemlje sa siromašnim stanovništvom, ozbiljnim problemima sa organizovanim kriminalom, korupcijom, ponekad i terorizmom”, navela je Tereza Mej u svom govoru krajem maja. Nekoliko dana kasnije, slično je postupio i britanski ministar pravde Majk Gouv koji je rekao da evropska porodica uskoro mogla da se proširi za još pet članica – Tursku, Srbiju, Makedoniju, Crnu Goru i Albaniju i da te zemlje sa sobom “donose brojne probleme”, kao i da otvaraju mnoga pitanja nad kojima bi Britanci morali da se zamisle.

Podjela postoji i među britanskim medijima. Tabloid “San” je naslovnom stranom “BeLeave in Britan” pokazao na koju stranu je stao, a sa njima su i “Dejli ekspres”, “Dejli mejl” i “Dejli Telegraf”. Na suprotnoj strani su “Gardijan”, “Dejli miror” i “Fajnenšel tajms”.

I jedan i drugi tim imaju naravno “podršku iz inostranstva”.

“Ostani” ekipu tako podržava većina evropskih zvaničnika. Austrijski ministar inostranih poslova Sebastijan Kurc u video poruci objavljenoj na Fejsbuku rekao je da bi izlazak Britanije iz EU bio “strašan”, dok je njemački šef diplomatije Frank Valter Štajnmajer istakao da bi EU u tom slučaju izgubila “mnogo više od jedne zemlje”. Takođe, njemački ministar finansija Volfgang Šojble istakao je da “naša Evropa nije savršena” ali da je ne treba još više uništavati.

“Velikoj Britaniji je potrebna Evropa, i Evropi je potrebna Britanija“, rekao je predsjednik Evropskog savjeta Donald Tusk. Među njima je i jedna od najmoćnijih žena svijeta Angela Merkel koja je krajem prošle godine izjavila da su “tekovine EU važnije od Londona”, kao i Barak Obama i možda buduća najmoćnija žena svijeta – Hilari Klinton. Obama je tako prilikom posjete Britaniji krajem aprila izjavio da članstvo Velike Britanije u EU jača uticaj Londona u svijetu, da je Britanija “najbolja kada je lider snažne Evrope” i naglasio prednosti poput velikog tržišta EU i bolje bezbjednosti. Tu je i francuski predsjednik Fransoa Oland koji je izjavio da je za ostanak Britanije u EU, ali “ako ne ugrožava Uniju”. Osim toga, za ostanak Britanije u EU su i Kina, Japan i Indija, navodi voditelj emisije “Last week tonight” Džon Oliver koji se i sam pridružio tom timu.

Sa druge strane, u timu “Izađi” su milijarder i izvjesni kandidat republikanaca za Bijelu kuću Donald Tramp, ruski predsjednik Vladimir Putin i liderka francuskog desničarskog Nacionalnog fronta Marin le Pen.

“Ja bih lično bio naklonjeniji izlasku, iz mnogo razloga, poput onog da bi onda bilo manje birokratije. Ali ja nijesam britanski državljanin. To je samo moje mišljenje”, naveo je Tramp. Britanski premijer Dejvid Kameron ranije je izjavio da bi Putin “bio srećan“ ako Britanija napusti EU. Ministar spoljnih poslova Velike Britanije Filip Hamond je čak bio i direktniji. “Jedina zemlja koja bi željela da napustimo EU je Rusija. I to nam govori ono što treba da znamo“, rekao je on.

Referendumska atmosfera je prethodnih dana bila vidna i na ulicama Londona (foto:Beta)

“Ako postoji Bregzit, ako postoji kriza u EU, to će biti pobjeda lokalne propagande. Kalkulacija Kremlja je jednostavna: Bregzit – slabija EU – jača Rusija“, dodao je profesor moskovske Visoke škole za ekonomiju Sergej Medvedev.

Čak je i čuveni šahista Gari Kasparov u svom tekstu u “Gardijanu” istakao da Kremlj, Putin i Tramp imaju jednu želju – Bregzit, odnosno slabljenje moći Evropske unije. Kasparov upozorava kako bi Bregzit ojačao snage koje žele podjeli i mržnju i kako bi to bilo velik udar za vrijednosti ljudskih prava i demokratije.

“Nemam velike simpatije prema birokratiji u Briselu. Niko ko je odrastao u totalitarnoj državi nikad nije vidio neki problem i pomislio kako je za rješenje potrebna još jedna garnitura političara i birokrata. Ipak, u ovom slučaju, lijek se pokazao boljim od bolesti. Uz sve svoje nedostatke, EU je znatno bolja od ere koja joj je prethodila”, napisao je Kasparov.

Naravno, svaka strana ima i svoje “selebritije”.

“Ostani” : Glumci Benedikt Kamberbač i Idris Elba, Džejms Bond Danijel Krejg, spisateljica i autorka “Harija Potera” Džoana Rouling i njena Hermiona – Ema Votson, kantautor Elton Džon, bivši voditelj čuvenog “Top gira” Džeremi Klarkson, fudbaler Dejvid Bekam i njegova supruga Viktorija Bekam, televizijske zvezde Sajmon Kauel i Ber Grils, pisac špijunskih romana i krimića Džon la Kare, njegov kolega Salman Ruždi, naučnik Stiven Hoking…

“Izađi”: Glumica Elizabet Harli, glumica Džoan Kolins, glumac, bivši Betmenov batler Majkl Kejn, Oskarom nagrađen scenarista Džulijan Felous…
(B92)