VREMEPLOV

Događaji na dan 12. oktobar:
539. p. n. e. – Kir Veliki osvaja Babilon.

1492. – Kristofor Kolumbo otkriva Ameriku i iskrcava se na otok San Salvador u Bahamskom arhipelagu.

1518. – Nemački verski reformator Martin Luter, optužen za jeres, odbio je da se odrekne svojih teza pred papskim izaslanikom kardinalom Tomazom Kajetanom. Duboko pogođen trgovinom indulgencijama (papski oprost) Luter je 1517. na vrata crkve u Vitenbergu okačio svojih 95 teza o preuređenju katoličke crkve i pozvao na javnu raspravu. Taj događaj smatra se početkom reformacije.

1810. – Dan kada su se vjenčali bavarski princ Ludvig i saksonska princeza Tereza postao je događaj godine i vremenom se pretvorio u bavarske Oktobarske svečanosti piva i kobasica u Minhenu (Oktoberfest).

1811. – Paragvaj je proglasio nezavisnost od Španije i Argentine.

1822. – Brazil je stekao nezavisnost od Portugala.

1860. – Izdat Kanun za Leskovac.

1897. – U Beograd su iz Beča preneti posmrtni ostaci Vuka Stefanovića Karadžića, reformatora srpskog jezika, i sahranjeni u porti Saborne crkve.

1918. – Uz zvuke kompozicije „Marš na Drinu“ u oslobođeni Niš u Prvom svetskom ratu umarširala je Drinska divizija srpske vojske.

1928. – U dječijoj bolnici u Masačusetsu prvi put su na pacijentu obolelom od poliomielitisa primenjena „gvozdena pluća“.

1934. – Jedanaestogodišnji Petar II Karađorđević proglašen je kraljem Jugoslavije, nakon što je 9. oktobra u atentatu u Marselju ubijen njegov otac kralj Aleksandar I.

1941. – U selu Zasavica kod Sremske Mitrovice, nacistički okupator je streljao 1057 Jevreja: 56 iz Šapca, 800 izbeglica iz Austrije i 201 izbeglicu iz Nemačke, Slovačke, Poljske i Rusije.

1942. – U bici na pacifičkom ostrvu Gvadalkanal Amerikanci su u Drugom svetskom ratu porazili Japance i zaustavili njihovo nadiranje ka Australiji.

1943. – Tomislav II kralj NDH je potpisao abdikaciju.

1944. – Započela Beogradska operacija kojom je Beograd oslobođen od nemačkih okupatora.

1960. – Tokom debate o kolonijalizmu u Generalnoj skupštini UN, iznerviran što je veliki broj poslanika u Generalnoj skupštini spavalo, sovjetski lider Nikita Hruščov skinuo je cipelu i tresnuo njome o sto nekoliko puta.

1964. – U orbitu oko Zemlje lansiran je sovjetski vasionski brod „Vashod 1“, prva svemirska letjelica sa višečlanom posadom.

1968. – Predvođena pukovnikom Omarom Torihosom Ererom, Nacionalna garda Paname oborila je proameričkog predsednika Arnulfa Arijasa Madrida.

1968. – Afrička država Ekvatorijalna Gvineja stekla je nezavisnost posle 190 godina španske kolonijalne uprave.

1984. – Tokom godišnje konferencije Konzervativne partije u hotelu „Grand“ u Brajtonu, u kojem je boravila Margaret Tačer, britanski premijer, eksplodirala je bomba koju su podmetnuli pripadnici irske terorističke organizacije IRA. Pet ljudi je poginulo, a 30 je ranjeno.

1992. – SR Crna Gora postala Republika Crna Gora i proklamira ustav u komu je kao službeni jezik označen srpski jezik ijekavskoga izgovora.

1992. – U Kairu je poginulo više od 550 ljudi u zemljotresu čiji je epicentar bio blizu velikih piramida u Gizi.

1999. – Prema UN-u, u Sarajevu je rođen 6-milijarditi stanovnik Zemlje, Adnan Nevica.

1999. – Vojnim udarom vlast u Pakistanu preuzeo je general Pervez Mušaraf.

2001. – U požaru je izgorela Saborna crkva u Nišu, jedna od najvrednijih u Srbiji. Građena je od 1856. do 1872, a projekat je izradio najpoznatiji srpski arhitekta 19. veka Andrej Damjanović.

2001. – Nobelova nagrada za mir dodeljena je Ujedinjenim nacijama i generalnom sekretaru Kofi Ananu.

2002. – 202 osobe su poginule, a više od 300 ih je ozlijeđeno u bombaškom napadu na dva noćna kluba na Baliju.

2004. – HBK donijela odluku o osnivanju Hrvatskog katoličkog sveučilišta.

2011. – Evropska komisija preporučila da se Republici Srbiji odobri status kandidata za prijem u Evropsku uniju.

2014. – Održani sedmi Opšti izbori Bosni i Hercegovini.

2014. – Dr Sanda Rašković Ivić izbrana za predsednicu DSS-a.

Rođeni na dan 12. oktobar:
1350. – Rođen Dimitrije Donski, vladar velike kneževine Moskve i ruski narodni junak zbog svoje pobjede nad Mongolima.

1537. – Rođen Edvard VI, engleski kralj.

1715. – Rođen Petar II, ruski car.

1798. – Rođen Pedro I. Brazilski, brazilski car.

1868. – Rođen August Horch, njemački inženjer i osnivač Audija.

1873. – Rođena Nadežda Petrović, srpska slikarica.

1875. – Rođen Alister Krouli, engleski okultista, mistik i astrolog.

1878. – Rođen Karl Bureš, austrijski političar.

1883. – Rođen Otto Heinrich Warburg, njemački liječnik, nobelovac.

1891. – Rođena Sveta Edith Stein, svetica rimokatoličke Crkve, suzaštitnica Europe, redovnica karmelićanka, doktorica znanosti na području filozofije, žrtva nacističkih progona Židova.

1918. – Rođen Emil Cossetto, hrvatski skladatelj i dugogodišnji dirigent više pjevačkih zborova među kojima i Mješovitog zbora Radio Zagreba te ansambla Lado.

1918. – Rođen Jakov Altaras, hrvatsko – njemački radiolog svjetskog glasa.

1935. – Rođen Luciano Pavarotti, italijanski tenor i operna zvijezda.

1938. – Rođen Milutin Popović Zahar je pravnik, kompozitor i violinista.

1939. – Rođen Franjo Gregurić, hrvatski političar.

1942. – Rođena Daliah Lavi, izraelska glumica i pjevačica.

1955. – Rođen Ante Gotovina, hrvatski general.

1960. – Rođen Drago Krpina, hrvatski političar.

1962. – Rođen Branko Crvenkovski, makedonski političar i državnik.

1964. – Rođen Sam Brown, britanska pjevačica i tekstopisac.

1966. – Rođen Roberto Sensini, argentinski fudbaler.

1966. – Rođen Vim Jonk, holandski fudbaler.

1967. – Rođen Darko Pernjak, hrvatski književnik.

1968. – Rođen Peter Gencel, švedski rukometni reprezentativac.

1968. – Rođen Hugh Michael Jackman, australijski filmski i televizijski glumac, pevač, plesač i glumac u mjuziklima.

1975. – Rođena Merion Džons, američka atletičarka.

1977. – Rođen Bodi Miler, američki alpski skijaš.

1978. – Rođen Marko Jarić, jugoslovenski i srpski košarkaš.

1981. – Rođen Arben Avdija, bh. fudbaler.

Umrli na dan 12. oktobar:
642. – Umro Papa Ivan IV, podrijetlom iz Zadra.

1576. – Umro Maksimilijan II., njemačko-rimski car, ugarsko-hrvatski i češki kralj.

1777. – Umro Aleksandar Sumarokov, ruski pesnik i dramaturg, tvorac klasičnog pozorišta u Rusiji.

1870. – Umro Robert Edward Lee, američki vojskovođa.

1909. – Umro Fransesk Ferer, katalonski slobodarski pedagog i osnivač pokreta modernih škola.

1915. – Umro Lazar Paču, lekar i političar, ministar finansija.

1924. – Umro Anatole France, francuski književnik.

1942. – Poginuo Aritomo Goto, vice-admiral japanske carske mornarice tokom Drugogo svetskog rata.

1969. – Umrla Sonja Heni, klizačica.

1990. – Umro Rifat Mahdžub, predsednik egipatskog parlamenta.

1996. – Umro Rene Lakost, francuski teniser.

1999. – Umro Wilt Chamberlain, američki košarkaš.

Praznici i spomendani na dan 12. oktobar:
– Svjetski dan borbe protiv artritisa.

Sveci pravoslavne crkve na dan 12. oktobar:
– Prepodobni Kirijak Otšelnik – Miholjdan.

– Sveti mučenici Dada i Govdelaj.

– Sveti Teofan Milostivi.

– Sveta Marija Palestinska.