Migranti nepoželjni u BiH i Hrvatskoj, Crna Gora položila ispit

Crna Gora bilježi značajan porast broja migranata u posljednje tri godine, i predstavlja tranzitnu zonu na putu ka džavama Evropske unije. Za razliku od nekih zemalja regiona, kao što su Hrvatska i Bosna i Hercegovina, ljudska prava migranata u Crnoj Gori se poštuju u velikoj mjeri, i prema njima nema torture i nečovječnog ponašanja. Takođe, poštuju se i primjenjuju propisi kako međunarodnih akata tako i domaćeg zakonodavstva, navodi se u Izvještaju o postupanju prema migrantima u Crnoj Gori.

U Izvještaju se ističe da je utvrđeno i da su materijalni uslovi za boravak migranata na zadovoljavajućem nivou. Objekti u Crnoj Gori koji su namijenjeni migrantima su Prihvatilište za strance, Centar za prihvat u Spužu i Alternativni smještaj centra za prihvat na Koniku.

U Prihvatilištu borave stranci koji na nedozvoljen način dođu u Crnu Goru ili borave bez odobrenja, stranci čiji se identitet ne može utvrditi i kojima nije odobren privremeni boravak niti priznato pravo na azil. U Prihvatilištu radi 35 službenika, ali nema stalno zaposlenog ljekara, pa je preporuka da bi u budućem vremenu trebalo obezbjediti njegovo stalno prisustvo.

Osim toga u Izvješraju se navodi da je u dosadašnjem radu Prihvatilišta bilo više konfliktnih situacija. Zabilježena su tri napada na policajce, podnešene dvije prekršajne i jedna krivična prijava. Evudentirana su i tri samopovređivanja.

I Centar za prihvat je mjesto koje koriste migranti, a njegov kapacitet je 104 mjesta i tu se smještaju porodice i pripadnici ranjivih grupa (maloljetnici, maloljetnici bez pratnje, lica sa invaliditetom, trudnice, samohrani roditelji sa maloljetnom djecom…).

“Zdravstveni radnici u ambulanti centra za prihvat prisutni su svakog dana tokom 24 časa. Zdravstvena zaštita je na primarnom nivou. Psiho-socijalna podrška se organizuje kroz psihološko savjetovanje i intervencije u kriznim situacijama, organizovanje okupacionih terapija – izrada nakita, dekupaža, radionice za savladavanje osnovne komunikacije na crnogorskom jeziku”, piše u Izvještaju.

U Centru postoji i igraonica za djecu predškolskog uzrasta.

Korisnicima je dostupna višejezična literatura, pristup internetu, wifi i praćenje kablovskog TV programa.

Treći objekat za smještaj migranata je Alternativni smještaj centra za prihvat gdje se nalaze punoljetni muškarci i tu korisnici često uništavaju mobilijar.

Direkciji za azil u 2018. godini podnijeto je 3.104 zahtjeva za dobijanje međunarodne zaštite u Crnoj Gori i to 2.787 muškaraca i 317 osoba ženskog pola, od čega 2.832 odraslih i 272 maloljetnika sa pratnjom. U 2018. godini odobreno je 14 zaštita i to 10 zaštita je dobijeno kao status azilant (pet iz Irana, dva iz Sirije, po jedan iz Jemena i Rusije), i četiri supsidijarne zaštite (tri iz Gane i jedan iz Bjelorusije).

Prava migranata uključuju i to da imaju jednak pristup pravima kao i svi drugi državljani Crne Gore, i da niti u jednom trenutku, niti po bilo kom osnovu, ne budu diskriminisana u odnosu na druga lica, odnosno nisu označena kao povratnici u negativnom kontekstu, već uživaju i ostvaruju sva propisana prava, zagarantovana Ustavom i zakonima.

Odlaskom iz svoje matične države migranti su krenuli na put u nepoznato, vjerovatno zamenarujući činjenicu da će se suočiti sa brojnim izazovima. Na tom putu u nepoznato mnogi izgube strpljenje, novac, dožive razočarenje pa pribjegavaju protivzakonitim radnjama. Napadaju lokalno stanovništo, policiju, tuku se između sebe, kradu novac, hranu… Najviše problema migranti zadaju vlastima u BiH i Hrvatskoj.

Migrantska kriza potresa BiH

Na osnovu dostupnih zvaničnih informacija najviše problema sa migrantima iz država okruženja ima Bosna i Hercegovina. U toj državi zabilježeni su brojni napadi migranata na policiju, građane, a česti su i njihovi međusobni sukobi.

U strahu za svoju bezbjednost građani u Bihaću su prije nekoliko dana protestovali noseći transparente sa natpisima “IOM go home” i “Free Bihać”, tražeći zatvaranje kampa u njihovom gradu, odnosno izmještanje izbjeglica i migranata na neku lokaciju van urbanog dijela grada. Stanovnici Bihaća su protestovali jer su nezadovoljni reakcijom nadležnih organa BiH u protekle dvije godine, kada je riječ o migrantskoj krizi u Unsko-sanskom kantonu. U prihvatnom kampu u Bihaću trenutno boravi oko 1.800 izbjeglica i migranata.

Prema evidencijama Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP-a) USK, na tom području je trenutno oko 5.200 migranata i izbjeglica.

Evropski komesar za migracije Dimitris Avramopoulos upozorio je bosansko-hercegovačke vlasti na vjerovatnu humanitarnu krizu ove zime zbog loših uslova u prepunim migrantskim kampovima.

U Evropskom parlamentu održana je rasprava o migrantskoj situaciji u BiH gdje je izražena zabrnutost činjenicom što su postojeći prijemni kapaciteti u Bosni i Hercegovini “u velikoj meri nedovoljni”.

Hrvatske granice “šuplje”

Problem sa povećanim brojem migranata ima i Hrvatska, gdje je zabilježeno i da su policajci zlostavljali migrante, što je tamnošnja vlast i priznala.

Direktor Odjeljenja za Evropu i Centralnu Aziju organizacije Human Rights Watch Hugh Williamson (HRW) ranije je pozvao Frontex da preduzme adekvatne korake na granici Hrvatske sa BiH, nakon što su hrvatske vlasti “potvrdile da sprovode operacije” nasilnog vraćanja migranata na toj granici.

Komesar za izbjeglice Ujedinjenih nacija u avgustu ove godine potvrdio je da je primio izvještaje u kojima piše da je Hrvatska vratila 2.500 migranata u Srbiju i BiH od početka godine.

Od početka godine u Srbiji otkriveno 12.374 migranta

Ove godine na teritoriji Srbije otkriveno 12.374 migranta od kojih je 11.249 izrazilo namjeru da zatraži azil, dok su prekršajne prijave podnijete protiv 1.125 lica.

U istom periodu, u pokušaju nezakonitog prelaska državne granice, ukupno je spriječeno oko 17.050 osoba od čega je 4.461 osoba je uhvaćeno u pokušaju nezakonitog prelaska državne granice, dok je 12.590 osoba odustalo nakon uočavanja granične patrole.

Od 1. januara do kraja oktobra ove godine policijski službenici podnijeli 140 krivičnih prijava protiv 172 lica zbog izvršenog krivičnog djela nedozvoljen prelaz državne granice i krijumčarenje ljudi. U Srbiji se trenutno nalazi oko 4.000 migranata.

U prethodnom periodu Srbija nije imala migratorni pritisak koji se može uporediti sa periodom kada je kriza bila na vrhuncu i kada je više od milion migranata prošlo kroz tu zemlju.

Od 2015. godine do danas Evropska unija uložila je oko 380 miliona eura na upravljanje migracijama u regiji.

Izvor: CdM