VELIKI CIKLON: Do subote NAJSNAŽNIJI zabilježeni URAGAN
Veliki ciklon nalik na tropsku oluju razvija se nad Jonskim morem i do subote bi se mogao pretvoriti u najsnažniji zabilježeni mediteranski uragan, odnosno mediken (medicane) kategorije 2.
Severe Weather Europe na svojoj internetskoj stranici u četvrtak piše da svi modeli potvrđuju stvaranje uragana koji bi se mogao formirati danas krajem dana ili sjutra ujutro. Postoji mogućnost da bi na svojoj putanji u subotu mogao udariti u obale Grčke, uključujući i ostrvo Krit, a tokom sljedeće nedjelje nastaviti prema Egejskom moru i zapadnim obalama Turske.
Modeli se slažu
Stranica ističe da model Evropskog centra za srednjoročne prognoze vremena (ECMWF) ukazuje na formiranje dubokog ciklona u Jonskom moru u subotu, te da se on podudara s drugim modelima.
“Tačan položaj tek treba definisati, međutim, postoji poprilično opšte slaganje da se mediken formira“, piše Severe Weather Europe.
Formiranje uragana u Jonskom moru potvrđuju modeli GFS, ECMWF i ARPEGE, s time da posljednji ukazuje na agresivnije i brže vjetrove koji bi se sredinom subotnjeg poslijepodneva približili grčkim obalama.
Jaki vjetrovi i poplave opasne po život
Na modelima za nedjelju mediken bi se sa svojim snažnim vjetrovima trebalo premjestiti na sjever nad Egejskim morem ili čak do turskih obala gdje bi mogao da prouzrokuje opasne poplave. Snažni i ekstremni vjetrovi mogli bi zaprijetiti južnoj Grčkoj, Egejskom moru, Kritu i Turskoj. Prema modelima, njegovi udari mogli bi prelaziti brzine od 150 kilometara na čas. Do nedjelje veče moguće su i obilne padavine. To pak znači da bi neke krajeve mogle ugroziti razorne poplave opasne po život, naročito na jugu Grčke.
Trenutno svi modeli potvrđuju razvoj ciklona sljedećih 36 do 48 sati.
Mogući i na Jadranu
Mediteranski uragan uglavnom je kratkog vijeka – do 48 sati. Za to vrijeme mediteranskim ostrvim i obalama može donijeti obilne kiše, poplave i grmljavinske oluje. Budući da je Sredozemno more relativno malo i zatvoreno, vjetrovi medikena uobičajeno ne puvaju stalnim brzinama većim od 135 km/h, jer nemaju dovoljno morskih površina na kojima bi se hranili i jačali. Iako se nazivaju mediteranskim uraganima, rijetko stvarno dostižu snage i razornost onih na Atlantiku ili na Tihom okeanu.
Mediken nazvan Numa, koji je pogodio Grčku 2017, uzrokovao je velike poplave i odnio 20-ak života.
Klimatolozi smatraju da bi se broj medikena mogao povećati s klimatskim promjenama.
