Vlada ugrožava samostalnost opština
Zajednica opština Crne Gore (ZOCG) smatra da joj je Vlada kroz nova zakonska rješenja o finansiranju opština, koja su u formi nacrta, narušila ustavno pravo da samostalno odlučuju o svojim prihodima, kao i da za one prihode koji će biti ukinuti opštinama nije predloženo rješenje da se taj novac nadomjesti u lokalnim budžetima.
Nova rješenja o finasijama opština sadržana su u Nacrtu zakona o finansiranju lokalne samouprave za koji se javna rasprava sjutra završava. ZOCG je uputila izjašnjenju na taj Nacrt, u koji “Vijesti” imaju uvid.
ZOCG nije zadovoljna rješenjima kojima je definisano da za donošenje odluka o svojim prihodima moraju da imaju saglasnost Vlade, zatim načinom raspodjele novca koji je prihodovan po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica, kao i zbog uskraćivanja novca koji im se u kasu slivao po osnovu naknade za korišćenje morskog dobra.
“Nacrtom zakona je u potpunosti povrijeđeno pravo na autonomiju lokalne samouprave proklamovanu Ustavom, Evropskom poveljom o lokalnoj samoupravi i Zakonom o lokalnoj samoupravi, budući da se predlažu odredbe kojima se opštine obavezuju da, prilikom donošenja odluka o uvođenju sopstvenih prihoda u skladu sa ovim i posebnim zakonima, pribave prethodnu saglasnost Vlade. U potpunosti se ograničava samostalnost opštine da, u skladu sa zakonom utvrđenim nadležnostima i strateškim ciljevima razvoja, kreira efikasnu poresku politiku i stvara poslovni ambijent za kvalitetan ekonomski razvoj na lokalnom nivou. Ta norma ne bi mogla opstati na provjeri kod Ustavnog suda. Zakonodavstvo zemalja regiona ne poznaje ovakvu normu”, stav je ZOCG.
Prema Nacrtu zakona država namjerava da opštinama sa sjevera države ustupiti polovnu novca od poreza na dohodak fizičkih lica koji se slije u državnu kasu, a naplaćen je u toj opštini. Za sjeverne opštine koje imaju manje od 3.000 stanovnika predviđeno je da dobiju 70 odsto ostvarenog poreza na dohodak fizičkih lica na njihovoj teritoriji. ZOCG ocjenjuje da se na ovaj način u neravnopravni položaj dovode opštine iz centralnog i primorskog regiona, pa za njih predlažu postepeno povećanje ovog prihoda dok se ne dostigne 50 odsto koliko je namijenjeno sjeveru.
10 miliona eura će opštine godišnje dobijati, prema Vladinoj računici, na osnovu primjene novih zakonskih rješenja koja su sadržana u Nacrtu zakona o finansiranju lokalne samouprave
“Konstantno povećanje nadležnosti lokalnih samouprava, bez obezbjeđivanja sredstava za njihovo vršenje, kao i porast broja stanovnika u najvećem broju opština središnjeg i primorskog regiona, a samim tim i potreba za sve veće izdatke za infrastrukturu i komunalno opremanje jasno pokazuju da je neophodno utvrditi veći procenat pripadnosti prihoda po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica i ovim opštinama”, smatra ZOCG.
Njihov predlog je da se opštinama sa primorja i centralnog regiona taj prihod postepeno povećava u periodu od naredne do 2022. godine.
“Ako Ministarstvo finansija smatra da ne postoji prostor za utvrđivanja procenta pripadnosti po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica u visini od 50 odsto za sve opštine, predlažemo razmatranje mogućnosti utvrđivanja određenog procenta pripadnosti prihoda po osnovu PDV-a opštinama”, predlog je ZOCG.
ZOCG je navela da je zadovoljna što će se novim rješenjima jednim dijelom uticati na unapređenje nihove finansijske situacije, prije svega kroz veća izdvanja prihoda od poreza na dohodak fizičkih lica, osnivanje Rivolving fonda za pomoć u kofinasiranju projekata iz EU, unapređenjem kriterijuma za raspodjelu novca iz Egalizacionog fonda….
Većina opština posljednjih godina su u teškoj materijalnoj situaciji, a nekim od njih su i računi bili blokirani. Vlada je još 2015. odlučila da zbog teške finansijske situacije dozvoli opštinama, njihovim javnim preduzećima i ustanovama da reprogramiraju obaveze prema državi. Ugovori o reprogramu su potpisani sa opštinama Bijelo Polje, Berane, Danilovgrad, Pljevlja, Rožaje, Plav, Budva, Bar, Nikšić, Žabljak, Kolašin, Mojkovac, Ulcinj, Šavnik i Cetinje.
Nadomjestiti novac za naknadu za korišćenje morskog dobra
Država, prema Nacrtu zakona, namjerava i da opštinama na primorju uskrati novac koji im se u kasu slivao po osnovu naknade za korišćenje morskog dobra i da ga u cjelosti usmjeri u budžet Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom. Prema računici Ministarstva finansija, to je prihod od oko 3,5 miliona eura na godišnjem nivou.
ZOCG ocjenjuje problematičnim to što se istovremeno opštinama sa primorja ne obezbjeđuje adekvatna kompenzacija za izgubljene prihode, niti im se smanjuje obim nadležnosti.
Nema analize efekata novih rješenja za svaku opštinu
ZOCG smatra da je Ministarstvo finansija trebalo da prilikom izrade nacrta izvršilo detaljnu analizu efekata predloženih rješenja po opštinama.
“Za očekivati je bilo da će Ministarstvo finansija prilikom izrade ovog zakona izvršiti detaljnu analizu efekata predloženih rješenja pojedinačno po opštinama koja će biti sastavni dio materijala koji se daje na javnu raspravu. Takva analiza ne smije pokazivati smanjivanje prihoda ijedne opštine ako se žele stvoriti uslovi za utvrđivanje adekvatnog zakonodavnog okvira koji će obezbijediti finansijsku održivost, te dobar finansijski kapacitet opština uravnoteženjem prihoda lokalne samouprave sa njihovim poslovima i zakonskim obavezama “ smatraju u ZOCG.
Vijesti
