VREMEPLOV
Događaji na dan 29. oktobar:
439. – Vandali, predvođeni kraljem Gejserihom, osvojili Kartaginu, koja je postala glavni grad vandalske države u Africi.
588. – Težak zemljotres pogodio Antiohiju, jedan od najvećih gradova Istočnorimskog carstva.
1814. – Prvi parni ratni brod „Fulton“, koji je konstruisao Robert Fulton, porinut u njujorškoj luci.
1881. – U Japanu osnovana prva nacionalna politička stranka.
1888. – U Carigradu potpisana Konvencija o Sueckom kanalu, prema kojoj „kanal treba da bude slobodan i otvoren, za vreme rata i u vreme mira, za sve trgovačke i ratne brodove, bez obzira na razlike u zastavama“.
1890. – Na četvrtoj sjednici Dalmatinskog sabora zastupnik Miho Klaić predložio da se u zadarskoj gimnaziji umjesto talijanskog uvede hrvatski kao naukovni jezik.
1918. – Hrvatski sabor donio je odluku o razrješenju svih državnopravnih veza Trojedne Kraljevine Hrvatske, Slavonije i Dalmacije s Carevinom Austrijom i Kraljevinom Ugarskom. Time je Hrvatska izašla iz Austro-Ugarske Monarhije.
1923. – Mustafa Kemal Atatürk proglašava Republiku Tursku. Glavni grad postaje Ankara.
1929. – Krah Njujorške berze, poznat kao „crni utorak“, označio početak velike krize koja je uzdrmala temelje američke privrede, a kasnije se proširila na ceo svet. Industrijska proizvodnja pala u razvijenim zemljama na nivo sa početka veka, a bez posla ostalo 26 miliona ljudi.
1941. – U Osijeku su ustaše strljale šestoricu Jevreja zbog davanja priloga za “Crvenu pomoć”.
1956. – Suecka kriza: dva dana uoči francusko-britanskog napada na Egipat izraelska vojska napala Sinajsko poluostrvo.
1961. – Sirija je istupila iz Ujedinjene Arapske Republike.
1964. – Ujedinjena Republika Tanganjika, Zanzibar i Pemba promenila naziv u Tanzanija.
1969. – Uspostavljena prva udaljena veza između dva kompjutera na univerzitetima Stanford i Kalifornija. Taj događaj označava početak ere Interneta.
1995. – Parlamentarni izbori u Hrvatskoj na kojima pobjeđuje Hrvatska demokratska zajednica i izbori za Gradsku skupštinu Zagreba nakon kojih zbog iznenadne pobjede opozicije započinje Zagrebačka kriza.
1996. – U Beču održana aukcija oko 8.000 slika, skulptura i ostalih umetničkih dela koja su od austrijskih Jevreja u Drugom svetskom ratu oteli austrijski i nemački nacisti. Prihod dodeljen ljudima koji su preživeli holokaust.
1998. – Komisija za istinu Južne Afrike predala izveštaj predsedniku Nelsonu Mandeli u kom su bivši predsednik Bota, Mandelina bivša supruga Vini, Butelezi i Afrički nacionalni kongres optuženi za kršenje ljudskih prava.
1998. – Veteran američke astronautike Džon Glen u 77. godini spejs-šatlom „Diskaveri“ ponovo poleteo u kosmos, 36 godina posle svoje prve kosmičke misije.
1999. – Iranski predsednik Muhamed Hatami završio posetu Parizu, prvu od 1979, a tokom koje je apelovao na globalnu toleranciju i bolje povezivanje sa Zapadom.
2000. – Više od 30.000 ljudi demonstriralo protiv neonacista u nemačkom gradu Diseldorfu.
2001. – Japan usvojio kontroverzan zakon koji dozvoljava japanskim oružanim snagama, prvi put posle Drugog svetskog rata, da budu angažovane u inostranstvu kao podrška američkim napadima u Avganistanu.
2001. – Pod pritiskom pakistanskog predsednika zatvoreno 12 pripadnika Islamskog militarističkog pokreta radi istrage o oružanom napadu na jednu hrišćansku crkvu, u kom je ubijeno 16 osoba.
Rođeni na dan 29. oktobar:
1017. – Rođen Hajnrih III, car Svetog rimskog carstva.
1507. – Rođen Fernando Álvarez de Toledo Alba, španjolski vojskovođa.
1656. – Rođen Edmund Halej, engleski astronom, matematičar, meteorolog i fizičar.
1882. – Rođen Jean Giraudoux, francuski dramatičar.
1897. – Rođen Joseph Goebbels, njemački nacistički ministar propagande.
1910. – Rođen Džuls Alfred Ejer, engleski filozof.
1925. – Rođen Šime Spaventi, hrvatski akademik.
1926. – Rođen Necmettin Erbakan, turski političar i državnik.
1929. – Rođen Ivan Bek, srpski i jugoslovenski fudbaler.
1930. – Rođen Bernie Ecclestone, britanski poduzetnik i vlasnik Formule 1.
1930. – Rođena Niki de Saint-Phalle, francusko-švicarska slikarka i kiparka.
1943. – Rođen Dušan Ivković, srpski košarkaš i trener.
1944. – Rođen Fausto Leali, italijanski pjevač.
1950. – Rođen Rino Gaetano, talijanski kantautor.
1958. – Rođen Velimir Čokljat, hrvatski glumac.
1960. – Rođena Finola Hughes, britanska glumica.
1964. – Rođen Stevan Stevanović, srpski fudbaler.
1970. – Rođen Edvin Van Der Sar, holandski i bivši golman Mančester Junajteda.
1970. – Rođen Filip Koku, holandski fudbaler i trener.
1971. – Rođena Winona Ryder, američka glumica.
1972. – Rođena Gabrijela Junion, američka glumica.
1973. – Rođen Robert Pirès, francuski fudbaler.
1974. – Rođen Albert Nađ, srpski fudbaler.
1974. – Rođen Oliver Kovačević, srpski fudbaler i trener.
1979. – Rođen Igor Duljaj, srpski fudbaler.
1981. – Rođen Ruslan Rotan, ukrajinski fudbaler.
1982. – Rođen Radomir Đalović, crnogorski fudbaler.
1983. – Rođen Dana Eveland, američki bejzbolaš.
1993. – Rođena Sara Jovanović, srpska pevačica.
Umrli na dan 29. oktobar:
1321. – Umro Stefan Uroš II Milutin, srpski kralj iz dinastije Nemanjića.
1783. – Umro Jean le Rond d'Alembert, francuski matematičar i fizičar.
1805. – Umro Tituš Brezovački, hrvatski književnik.
1889. – Umro Nikolaj Černiševski, ruski pisac, književni kritičar i revolucionar.
1908. – Umro Silvije Strahimir Kranjčević, hrvatski književnik.
1911. – Umro Joseph Pulitzer, američki novinar i publicist.
1932. – Umro Žozef Babinski, francusko-poljski neurolog.
1950. – Umro Gustav V, švedski kralj.
1957. – Umro Louis B. Mayer, američki filmaš.
1959. – Umro Sisavang Vong, laoški kralj.
1967. – Umro Julien Duvivier, francuski filmski redatelj.
1974. – Umro Ivan Matičević, hrv. politički emigrant i revolucionar.
2002. – Umro Dragan Malešević Tapi, srpski slikar.
2007. – Umro Frane Matošić, hrvatski fudbaler i fudbalski trener.
2010. – Umro Vojislav Korać, srpski istoričar umetnosti i akademik.
2013. – Umro Rudolf Kehrer, ruski pijanist i glasovirski pedagog.
2013. – Umro Srđa Popović, advokat i borac za ljudska prava.
2014. – Umro Klas Ingesson, švedski fudbaler i reprezentativac.
2014. – Umro Majkl Sata, predsednik Zambije.
Sveci pravoslavne crkve na dan 29. oktobar:
– Sveti mučenik Longin Sotnik.
– Prepodobni Longin Trudoljubivi.
