VREMEPLOV

Događaji na dan 2. novembar:
1642. – Šveđani su u drugoj bici kod Brajtenfelda, u Tridesetogodišnjem ratu, pobijedili austrijske carske trupe pod nadvojvodom Leopoldom, koji je izgubio najmanje 10.000 ljudi.

1687. – U pobuni janjičara u Carigradu, zbačen je sa vlasti turski sultan Muhamed IV, a na presto je došao njegov mlađi brat Sulejman II.

1721. – Posle ratova protiv Otomanskog carstva i Švedske, kojima je učvrstio Rusiju na Crnom moru i Baltiku, Petar Veliki je proglašen carem cele Rusije.

1785. – Londonski proizvođač kočija Lionel Lukin patentirao je prvi čamac za spasavanje.

1789. – U Francuskoj je konfiskovana imovina katoličke crkve, što je bio prvi težak udarac katoličkoj crkvi u njenoj istoriji.

1841. – Revoltirani britanskom okupacijom Kabula, Avganistanci su masakrirali 24 britanska oficira, što je izazvalo Drugi avganistanski rat.

1875. – Johann Palisa iz Mornaričke zvjezdarnice u Puli otkrio asteroid 153 Hilda.

1889. – Sjeverna Dakota postala 39, a Južna Dakota 40. savezna država SAD-a.

1891. – Tragična smrt 16 pralja iz mjesta Preko koje su stradale u prevrtanju broda kojim se u Zadar prevozilo čisto rublje spremno za isporuku njihovim vlasnicima.

1914. – Rusija, Velika Britanija i Francuska su objavile rat Turskoj.

1917. – Britanski ministar inostranih poslova Artur Džejms Balfor objavio je Deklaraciju, poznatu kao Balforova deklaracija, o osnivanju jevrejske države u Palestini.

1920. – U SAD-u je nastala prva društvena radio stanica.

1930. – Haile Selasije I krunisan je za cara Etiopije.

1938. – Mađarska je anektirala južnu Slovačku, priključivši se rasparčavanju Čehoslovačke nakon potpisivanja Minhenskog sporazuma u septembru.

1949. – Za vreme konferencije okruglog stola priznata je nezavisnost Indonezije.

1953. – Pakistanski parlament je proglasio Islamsku republiku Pakistan.

1956. – Mađarska vlada je odbacila članstvo u Varšavskom paktu i zatražila pomoć Ujedinjenih nacija zbog napada sovjetskih trupa; SSSR je stavio veto u Savetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija na zahtjev zapadnih sila da se razmotri kriza u Mađarskoj.

1964. – U Saudijskoj Arabiji je svrgnut kralj Saud, a za novog kralja proglašen je princ Fejsal.

1978. – Dvojica sovjetskih kosmonauta – Jurij Romanenko i Georgij Grečko – vratila su se na Zemlju sa svemirske stanice “Saljut 6” nakon 139 dana i 14 časova, što je bio novi rekord boravka u vasioni.

1986. – U Srpskom narodnom kazalištu u Novom Sadu praizvedena je Bruccijeva opera Gilgameš.

1988. – Na Internetu se po prvi put u istoriji javio virus.

1994. – Više od 430 ljudi poginulo je u požaru posle eksplozije u velikom skladištu nafte blizu jednog sela u južnom Egiptu.

1995. – Vrhovni sud Argentine doneo je odluku o ekstradiciji nacističkog oficira Eriha Pribkea Italiji, gdje je optužen za ratne zločine tokom Drugog svjetskog rata.

1998. – Uragan Mič, koji je harao kroz Centralnu Ameriku sedam dana, izazvao je ogromna razaranja, posebno u Hondurasu i Nikaragvi, a najmanje 9.000 ljudi je poginulo.

1999. – Crna Gora je uvela njemačku marku kao paralelnu valutu uz jugoslovenski dinar.

2001. – Posle više od pola veka, u škole u Srbiji ponovo je uvedena vjeronauka.

2003. – Sveštenik Kenon V. Džin Robinson imenovan je za biskupa američke Episkopalne crkve. On je prvi sveštenik koji je javno priznao da je homoseksualac.

2004. – Džordž V. Buš pobijedio na izborima za predsednika Sjedinjenih Američkih Država protiv demokrate Džon Kerija.
1667. – Rođen Jakub Ludvig Sobieski, poljski kraljević.

1755. – Rođena Maria Antoniet, kraljica Francuske.

1766. – Rođen Josef Radetzky, austrijski feldmaršal.

1777. – Rođen Alojzi Fortunat Žulkovski, poljski glumac.

1795. – Rođen James Knox Polk, američki političar, jedanaesti predsjednik SAD-a.

1815. – Rođen George Boole, engleski matematičar i filozof.

1838. – Rođen Nikola Spasić, srpski veletrgovac, dobrotvor i veliki zadužbinar.

1844. – Rođen Mehmed V, osmanlijski sultan.

1861. – Rođen Mauris Blondel, francuski filozof.

1861. – Rođen Grigorij Lavov, revolucionarni premijer Rusije.

1865. – Rođen Warren G. Harding, predsednik SAD.

1868. – Rođen Jokojama Taikan, Japanski slikar.

1879. – Rođen Valeri Slavek, poljski političar, trostruki premijer poljske.

1890. – Rođena Moa Martinson, švedska spisateljica.

1906. – Rođen Lučino Viskonti, italijanski filmski reditelj.

1911. – Rođen Odisejas Elitis, grčki pesnik.

1913. – Rođen Brut Lankoster, američki glumac.

1923. – Rođen Cesare Rubini, talijanski košarkaški trener.

1928. – Rođen Vladimir Beara, jugoslovenski fudbalski reprezentativac, golman, srpske nacionalnosti.

1931. – Rođen Zvonko Marić, srpski akademik, fizičar.

1941. – Rođen Ježi Osiatinjski, poljski političar.

1945. – Rođen Leon Kojen, estetičar, profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu.

1946. – Rođen Đuzepe Sinopoli, italijanski dirigent i kompozitor.

1946. – Rođen Alan Jones, australski sportski automobilist.

1950. – Rođen Ljubomir Ljubojević, srpski šahista.

1954. – Rođen Zoran Simović, fudbaler Hajduka.

1959. – Rođen Nenad Čanak, srbijanski političar.

1959. – Rođen Damir Škaro, hrvatski boksač i političar.

1959. – Rođen Said Aouita, marokanski atletičar.

1961. – Rođena Kathryn Dawn Lang, kanadska muzičarka.

1962. – Rođen David Brock, američki politički novinar.

1964. – Rođen Predrag Savić, srpski književnik.

1965. – Rođena Nataša Mićić, srpska političarka.

1966. – Rođen Dubravko Šimenc, hrvatski vaterpolist.

1967. – Rođen Zvonimir Soldo, hrvatski fudbaler i fudbalski trener.

1973. – Rođen Samir Barać, hrvatski vaterpolist.

1974. – Rođen Nelly, američki pjevač i reper.

1976. – Rođen Thierry Omeyer, francuski rukometni golman.

1977. – Rođen Randy Harrison, američki glumac.

1980. – Rođen Dijego Lugano, urugvajski fudbaler.

1988. – Rođena Julija Gerges, nemačka teniserka.

1989. – Rođen Stevan Jovetić, crnogorski fudbaler.

Umrli na dan 2. novembar:
472. – Umro Olibrije, zapadnorimski car.

1469. – Umro Piero di Cosimo de’ Medici, italijanski plemić.

1802. – Umro Čarls Leklerk, francuski general.

1887. – Umrla Jenny Lind, švedska operna pjevačica.

1887. – Umro Alfred Domet, engleski pesnik, novozelandski političar.

1905. – Umro Albert von Kuliker, švajcarski anatomista, istoričar i embriolog.

1915. – Poginuo Vojislav Tankosić, major srpske vojske i četnički vojvoda.

1923. – Umro Stevan Aleksić, jedan od najznačajnijih srpskih slikara s početka dvadesetog vijeka.

1942. – Umro Kitahara hakušu, japanski pesnik.

1945. – Poginuo Petar Drapšin, general.

1950. – Umro George Bernard Shaw, Britanski dramaturg, kritičar i publicista.

1960. – Umro Dimitri Mitropoulus, grčki dirigent.

1963. – Umro Ngo Dinh Diem, predsjednik Južnog Vijetnama.

1966. – Umro Peter Joseph William Debye, holandski fizičar i hemičar, nosilac nobelove nagrade iz 1936 godine.

1975. – Umro Pier Paolo Pasolini, italijanski pisac i režiser.

1975. – Umro Besim Korkut, bosanskohercegovački književnik.

1977. – Umro Hans Erik Nosah, njemački pisac.

1987. – Umrla Anka Krizmanić, hrvatska slikarica i grafičarka.

1992. – Umro Jerko Fućak, hrvatski teolog, bibličar, franjevac.

2004. – Umro Miroslav Dereta, izdavač.

2013. – Umro Zlatko Crnković, hrvatski prevoditelj i književnik.

2014. – Umro Veljko Kadijević, general Jugoslavenske narodne armije i savezni ministar odbrane SFRJ.
Sveci pravoslavne crkve na dan 2. novembar:
– Sveti velikomučenik Artemije Antiohijski.

– Sveti pravedni Artemije Verkoljski.

– Prepodobni Gerasim Novi.

– Prepodobni novomučenik Ignjatije.

I