PODGORIČKI GRADONAČELNICI: Knjiga koju ne možete da kupite, ali možete dobiti NA POKLON
Kada je, prije četiri i po godine, počeo da piše Istoriju Podgorice u datumima, koja će uskoro ugledati svjetlost dana, Danilo Daro Burzan nije planirao da taj posao iznjedri još jednu knjigu – Gradonačelnici Podgorice (1879-2015). Slično se dogodilo i dok je radio na knjizi Podgorički toponimi i znamenja.
– Jedna je vukla drugu. Dok sam radio na knjizi Podgorički toponimi i znamenja, vidio sam postoji dosta “rupa”, da puno istorijske građe nedostaje, pa sam krenuo da istražujem. Ja sam novinar, nisam istoričar, i moje knjige nemaju pretenzije da budu relevantno istorijsko štivo. Smatrao sam da je bilo potrebno pronaći i objediniti istorijska dokumenta i činjenice, pisane tragove, i isključivo na osnovu tih dokumenata sam pisao knige. Nisam se bavio istorijskim pričama i legendama kojih Podgorica, istina, ima mnogo – priča Burzan za portal Volim Podgoricu.
On naglašava da, tokom rada na knjizi Podgorički gradonačelnici, za pojedine ugledne Podgoričane, koji su u narodnom sjećanju pominjani kao gradonačelnici, nije uspio da pronađe pisane dokaze i dokumenta.
-U narodnim pričama možete čuti za pojedine ugledne Podgoričane da su bili gradonačelnici. Međutim, nigdje nisam uspio da pronađem pisane tragove i dokaze za to, pa sam ih izostavio iz knjige. Neki drugi opet, dobili su svoje mjesto u knjizi jer sam našao zapisano da su bili gradonačelnici ili obavljali posao gradonačelnika. Naravno da je ovo osjetljiva materija, jer se u Crnoj Gori i Podgorici, porodične istorije prenose kroz priču sa koljena na koljeno, i zbog toga sam se ja bazirao isključivo na dokumentima – kaže Burzan. Pretraživao je arhive i stare novine i ono što je pronašao, sabrao je u svojim knjigama. Kao rođeni Podgoričanin, koji se 40 godina bavio novinarstvom u raznim medijima, na poslovima od novinara saradnika do glavnog urednika, Daro je, kaže, imao priliku da upoznaje i kontaktira sa mnogo ljudi i da čuje mnogo priča o Podgorici i Podgoričanima.
Kada je otišao u penziju, posvetio se istraživanju i pisanju. Knjiga Podgorički gradonačelnici ne može da se nađe u prodaji, iako postoji veliko interesovanje.
Zbog toga smo odlučili da vam je poklonimo.
Portal Volim Podgoricu će, uz saglasnost autora, u nastavcima objaviti knjigu, i učiniti je dostupnom svim građanima. Knjigu ćemo objavljivati integralno, bez skraćivanja ili bilo kakvih drugih intervencija.
U nastavku pročitajte dio uvodnika iz knjige Podgorički gradonačelnici Danila Dara Burzana:
“…U ovoj knjizi sabrani su (ovome autoru dostupni) podaci o najvišim funkcionerima lokalne vlasti Podgorice, čija su zvanja, međutim, bila različita, u različito vrijeme: guverner, kapetan, upravitelj varoši, kmet, predśednik opštine, predśednik gradskoga narodnoga odbora, predśednik skupštine opštine, gradonačelnik. U našoj (inače, takođe siromašnoj) publicistici, kao i u dijelu istorijskih radova na ove teme, nije precizno navedeno i objašnjeno ko je koju lokalnu funkciju u Podgorici obavljao, a posebno nije dovoljno jasno zašto se (i od kada) ta funkcija tako nazivala, pa – ponegđe i ponekad – postoji i izvjesna zbrka, kako u navođenju funkcija, još više mandatnih perioda, pa čak i imena pojedinih najviših činovnika u podgoričkoj lokalnoj vlasti. Zato ću ovđe pokušati i da razjasnim neke od takvih nedorečenosti, odnosno da ukažem na pogrešno navođenje (i ispravim netačnosti) u nekim knjigama i radovima, ili novinskim tekstovima o ovoj tematici, koji su mi bili dostupni.
Prvi državni funkcioner koji je vršio vlast u tek oslobođenoj Podgorici (od kraja januara 1879. godine) bio je vojvoda Ilija Plamenac, sa zvanjem guvernera. (Uzgred, vojvoda Plamenac je već bio i guverner nešto prije toga oslobođenoga Ulcinja!) Otkud zvanje guvernera (koje je pored vojvode Plamenca, imao još i vojvoda Marko Miljanov, poslije njega) nažalost, nijesam uspio saznati, odnosno doći do dokumenta (ili propisa) na osnovu kojega je praktikovano to zvanje za prvu ličnost u opštini, odnosno u tadašnjoj organizaciji lokalne vlasti u Knjaževini. Vojvoda Plamenac je, ubrzo poslije toga (marta 1879), izabran za ministra vojnoga, u prvome Ministarskom savjetu Knjaževine Crne Gore. Funkcija u Podgorici prestala mu je 1881. godine, kada ga zamjenjuje Marko Miljanov. Pošto je za varoškoga kapetana Podgorice knjaz Nikola bio postavio Krsta Lainovića, on je, faktički, bio zamjenik, odnosno zastupnik guvernera Plamenca (zbog njegove preokupiranosti ministarskim i drugim obavezama u prijestonici i širom Knjaževine), a poslije i Marka Miljanova, koji je dužnost guvernera napustio 1882. godine, nakon političkoga razlaza sa Knjazom…”
Nastaviće se…
(Volim Podgoricu)
