Vlada podržala formiranje anketnog odbora za akciju “Orlov let”: Ispitaće je li policija mučila Albance u Malesiji

Vlada Crne Gore podržala je parlamentarnu istragu u vezi sa policijskom akcijom “Orlov let” iz 2006. godine, a mišljenje o predlogu za formiranje anketnog odbora, koji je Skupštini Crne Gore podnijela grupa od 38 poslanika, izvršna vlast usvojila je na sjednici održanoj u četvrtak.

“Predlogom odluke predlaže se otvaranje parlamentarne istrage i obrazovanje anketnog odbora radi prikupljanja informacija i činjenica koje se odnose na postupanje nadležnih državnih organa i drugih subjekata u vezi sa operacijom “Orlov let”, sprovedenom 2006. godine, kao i na okolnosti i postupanje nadležnih organa koje su u vezi sa predmetom predložene istrage. Nadalje se utvrđuju predmet i cilj parlamentarne istrage, zadaci anketnog odbora, njegov sastav, način rada i rok za sprovođenje parlamentarne istrage, kao i obaveza anketnog odbora da po okončanju istrage sačini i Skupštini Crne Gore dostavi izvještaj o rezultatima svog rada.

​U obrazloženju predloga odluke navodi se da okolnosti u vezi sa operacijom “Orlov let” nijesu u potpunosti razjašnjene, te da postoji potreba za prikupljanjem informacija i činjenica o postupanju nadležnih državnih organa i drugih subjekata u vezi sa navedenom operacijom i postupanjem prema pripadnicima albanske zajednice tokom 2006. godine”, piše u mišljenju koje potpisuje premijer Milojko Spajić.

Kako se dalje navodi u tom dokumentu, kao cilj parlamentarne istrage navodi se potreba da Skupština Crne Gore, na osnovu prikupljenih informacija, dokumentacije i izjava datih pred anketnim odborom, ocijeni postupanje nadležnih državnih organa i drugih subjekata i utvrdi eventualne činjenice od značaja za ocjenu odgovornosti za postupanja ili propuste u vezi sa operacijom “Orlov let”.

“U odnosu na dostavljeni predlog odluke, imajući u vidu da parlamentarna istraga predstavlja jedan od mehanizama ostvarivanja parlamentarnog nadzora nad radom državnih organa i drugih subjekata čiji rad može biti predmet parlamentarnog nadzora, nemamo primjedbi na potrebu da se u okviru ustavnih i zakonskih ovlašćenja Skupštine prikupe i razmotre relevantne informacije i činjenice u vezi sa postupanjem državnih organa obuhvaćenih predmetom predloga odluke.​ Imajući u vidu navedeno, nemamo primjedbi na predlog odluke o otvaranju parlamentarne istrage i obrazovanju anketnog odbora za prikupljanje informacija i činjenica o postupanju nadležnih državnih organa i drugih subjekata u vezi sa operacijom “Orlov let””, navodi se u mišljenju.

Početkom juna ove godine, poslanici albanskih partija, Pokreta Evropa sad, Nove srpske demokratije i Demokrata podnijeli su Skupštini predlog odluke o otvaranju parlamentarne istrage i formiranju anketnog odbora koji bi trebalo da utvrdi činjenice o policijskoj akciji “Orlov let” iz septembra 2006. godine i navodnom progonu Albanaca u Crnoj Gori. Predlagači su naveli da okolnosti pod kojima je akcija izvedena ni nakon gotovo dvije decenije nijesu u potpunosti razjašnjene i da postoji potreba da se utvrde činjenice o postupanju državnih institucija prema pripadnicima albanske zajednice u tom periodu.

“Cilj parlamentarne istrage je prikupljanje informacija i činjenica o postupanju nadležnih državnih organa i drugih subjekata u vezi sa operacijom “Orlov let” i progonom Albanaca u Crnoj Gori tokom 2006. godine”, navodi se u predlogu odluke.

Predlagači smatraju da postoje ozbiljne sumnje da su pojedini državni organi, prije svega tadašnji MUP i Služba državne bezbjednosti, postupali protivzakonito.

“Prisutna je opravdana sumnja da je rad nadležnih organa bio protivzakonit. Postoje indicije da nijesu preduzimali mjere i aktivnosti koje su bili dužni da sprovedu, već su svoj položaj i uticaj koristili kako bi ometali istragu i spriječili procesuiranje odgovornih za kršenja ljudskih prava i progon”, piše u predlogu.

Prema tom dokumentu, Anketni odbor bi imao ovlašćenje da traži dokumentaciju od nadležnih institucija, saslušava svjedoke i druga lica za koja procijeni da raspolažu relevantnim saznanjima, kao i da utvrđuje da li je postojao opravdan osnov za sprovođenje akcije i postupanje prema osobama koje su bile njen predmet.

U obrazloženju se navodi da su tokom operacije pripadnici albanske zajednice, prema dostupnim dokazima i medijskim izvještajima, bili izloženi progonu, hapšenjima i prisilnim iseljavanjima, što je izazvalo sumnje u zakonitost rada tadašnjih državnih organa.

Predlagači ocjenjuju da je od javnog interesa da se rasvijetle sve okolnosti akcije “Orlov let”, da se utvrdi eventualna politička, pravna i krivična odgovornost, te da javnost konačno dobije odgovore o događajima koji su obilježili jedan od najkontroverznijih bezbjednosnih slučajeva u novijoj istoriji Crne Gore.