Šefovi država ili vlada Evropske unije (EU) su sinoć u ponoć “ponovo istakli neopozivu podršku” evropskoj perspektivi zemalja Zapadnog Balkana i saopštili da su “razmotrili krhku situaciju na Zapadnom Balkanu koju će i dalje pratiti”.

U saopštenju poslije prvog dana zasijedanja u Briselu, šefovi država ili vlada EU su podvukli da su te krhke prilike na Zapadnom Balkanu razmotrili “u svjetlu unutrašnjih i spoljnih izazova s kojima se suočava taj region”.

Oni su “naglasili važnost daljeg napretka na putu reformi, uspostavljanju dobrih susjedskih odnosa i ostvarivanju inicijativa za regionalnu saradnju u koju će svi biti uključeni”.

Evropske vođe su “pozdravile napredak zemalja tog područja i naglasili da EU ostaje privržena i angažovana u svim ravnima u cilju podrške tim zemljama u ostvarivanju reformi i projekata usmjerenih ka Evropskoj uniji”.

Šefovi država ili vlada su odlučili da na dnevni red zasijedanja stave Zapadni Balkan da bi sagledali kako da mnogo snažnijom političkom i svakom drugom podrškom evropskim reformama i putu Zapadnog Balkana ka priključivanju Uniji, zaustave opasno zaoštravanje u dijelom svojoj sudbini prepuštenom regionu koje prijeti da ugrozi stabilnost u Evropi.

To su rekli zvaničnici EU uoči zasijedanja vođa Unije, pošto je zaključeno da je došlo do “krajnje ozbiljnog i veoma zabrinjavajućeg pogoršavanje odnosa i prijetnje sukobima na Zapadnom Balkanu”.

Čelnici Njemačke, Austrije i još nekih, posebno regionu susjednih članica EU su zatražili da se sagleda kako zaustaviti pogoršavanje prilika na Zapadnom Balkanu kao “prednjem dvorištu” bitnom za stabilnost cijele Evrope.

Više vlada država članica EU smatra, međutim, da samo treba da se utvrdi do kojeg stepena reformi ili pregovora o članstvu su došle zemlje kandidati ili potencijalni kandidati za članstvo u Uniji i da se na pridruživanje gleda kao na više “tehnički postupak” pregovora jer ionako nove članice u EU neće biti primljene još za više godina.Analitičari: Zapadni Balkan gurnut u stranu

Diplomate i analitičari evropskih medija i instituta su uglavnom saglasni u ocjeni da je na neki način Zapadni Balkan gurnut u stranu i prepušten “povampirenju opasnih istorijskih i etničkih sukoba iz prošlosti”.

Kako je ocijenjeno, u proteklih nekoliko godina EU je bila veoma zaokupljena ekonomsko-finansijskom krizom, bitkom protiv terorizma, ogromnim problemima ilegalne imigracije, izlaskom iz članstva Velike Britanije i unutrašnjim teškim raskolima oko dalje budućnosti Unije.

Visoka predstavnica EU Federika Mogerini je prošle nedjelje obišla, kako je rekla “svih šest partnera” na Zapadnom Balkanu i vratila se uz sumnje da će SAD smanjiti zanimanje za taj region, takođe je zabrinuta zbog opasne situacije na tom području i sve većeg uplitanja i nadmetanja moćnih sila izvan Evrope na “šahovskom polju regiona”.

U razmjeni mišljenja među evropskim partnerima se odmjeravalo i to da li u završnom dokumentu zasijedanja vođa Unije pomenuti koje to strane sile koriste od EU dijelom zapuštene prilike u regionu i nastoje da prodru sa svojim interesima i uplivom.

Nezvanično je rečeno da se ipak odustalo od toga da se prst upre na Rusiju, Tursku ili možda još neku vanevropsku silu, ali mnogim političkim snagama i vladama jako smeta što posebno uticaj Rusije vidno jača na Zapadnom Balkanu, jer se to stavlja i u okvir sveukupnih strategijskih odnosa EU i Zapada s Moskvom.

Ali ako je priključivanje Zapadnog Balkana EU gurnuto u stranu i više nije prioritet, dugo se govorilo o “zamoru od proširivanja”, nužnosti da se Unija preuredi i bude sposobna da u neko dogledno vrijeme uopšte ponovo primi u članstvo neku novu zemlju, onda je jasno, kako navode analitičari u EU, da nije dovoljno samo na riječima podsticati reforme.

Nije dovoljno samo davati nešto namenskog novca, dok samo Srbija i Crna Gora vode pregovore o članstvu, ekonomska i socijalna situacija u regionu uopšte ne ide na bolje, a time i vjera u spremnost Unije da prihvati nekog novog člana u svom klubu.

U Briselu se danas nastavlja samit lidera EU na kojem se razmatra situacija sa migrantima, ekonomska pitanja, zajednička spoljna i odbrambena politika i situacija na Zapadnom Balkanu.

Prvog dana samita Donald Tusk ponovo je izabran za predsjedvajućeg Evropskim savjetom, uprkos protivljenju njegove rodne Poljske.