Komisija Savjeta Evrope: Srbija da prizna genocid u Srebrenici

Evropska komisija protiv rasizma i netolerancije (EKRI) Savjeta Evrope (SE) pozvala je Srbiju da “prizna genocid u Srebrenici” iz jula 1995. godine, upozorila na djelovanje fudbalskih navijačkih grupa “uključenih u nezakonite i kriminalne aktivnosti”, kao i na rastući govor mržnje i nasilje prema Romima i članovima LGBT populacije.

EKRI, čiji je zadatak borba protiv rasizma, rasne diskriminacije, ksenofobije, antisemitizma i netolerancije u Evropi, izrazila je u juče objavljenom izvještaju žaljenje zbog sporog napretka u procesuiranju ratnih zločina.

Komisija ocjenjuje i da su se regionalne tenzije na prostoru bivše Jugoslavije naglo pogoršale u posljednjih nekoliko mjeseci.

U izvještaju se, uz konstataciju da se Srbija izvinila za Srebrenicu (Deklaracija o osudi zločina u Srebrenici pozivajući se na presude Međunarodnog suda pravde usvojena u Skupštini Srbije 2010) i izvinjenje predsjednika Republike 2013. godine), preporučuje srpskim vlastima da “djelotvorno sprovode Nacionalnu strategiju za procesuiranje ratnih zločina i javno priznaju da zločini počinjeni u Srebrenici predstavljaju genocid”.

U dokumentu se takođe izražava zabrinutost zbog stalnog rasta govora mržnje u srpskom javnom diskursu, koji je pojačan širokim medijskim izvještavanjem. Podsjeća se da je Komesar SE za ljudska prava Nils Muižnieks 2015. godine upozorio da je postala uobičajna praksa u Srbiji da visoki javni zvaničnici verbalno napadaju novinare nazivajući ih “izdajnicima” i “stranim plaćenicima”.

Ovo tijelo SE izražava zadovoljstvo zbog činjenice da se Radio-televizija Srbije (RTS) 2010. godine izvinila gledaocima zbog svoje uloge “glavnog propagandnog oruđa režima Slobodana Miloševića tokom 1990-ih godina”.

Takođe se navodi da mediji nastavljaju da prenose govor mržnje političara i drugih javnih ličnosti, pojačavajući time njegovo dejstvo.

Upozorava se na “tabloidizaciju” štampanih medija koji se bore za ekonomsku egzistenciju i povećanje broja rijaliti programa na televiziji.

EKRI je posebno zabrinuta zbog djelovanja fudbalskih navijačkih grupa, koje su, kako se navodi u izveštaju, uključene u nezakonite i kriminalne aktivnosti. Ističe se da su navijačke grupe povezane s desničarskim organizacijama koje su povezane sa nacionalističkim političarima i organizovanim kriminalom.

Komisija za borbu protiv rasizma i netolerancije pozdravila je donošenje zakona protiv diskriminacije, zapošljavanje policajaca pripadnika albanske nacije, kao i to da Strategija protiv diskriminacije predviđa donošenje zakona o registrovanju istopolnih veza.

Napredak je postignut u izradi ličnih dokumenata za Rome i povećanju broja romske djece koja se upisuju u škole, navodi se u izvještaju.

EKRI ocjenjuje da stepen nasilja prema Romima ostaje na visokom nivou i dodaje da samo šest odsto romske djece ide u vrtić a 46 odsto završi osnovno obrazovanje.

U važnim djelovima javnog sektora gotovo da nema nijednog zaposlenog Roma, a 72 posto svih romskih naselja su i dalje divlja, navodi ova komisija.

EKRI je osnovana 22. marta 1994, s ciljem suzbijanja rasizma, ksenofobije, antisemitizma i netolerancije koji ugrožavaju ljudska prava i demokratske vrijednosti u Evropi. Analizirajući stanje u državama članicama Savjeta Evrope, EKRI donosi preporuke kojima je cilj revizija zakonodavstva članica, te njihove politike i drugih mjera za borbu protiv rasizma. Preporuke EKRI nisu obavezujuće, ali se u državama članicama ozbiljno razmatraju i uglavnom sprovode u djelo.

(Beta)