MERS: Kompletna Lista zaštićenih vrsta utvrđena prema zakonu, EU direktivama, konvencijama i principu predostrožnosti
Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera (MERS) saopštilo je da je 1. oktobra donijelo Pravilnik o utvrđivanju Liste zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva, nakon što su se u javnosti pojavile nedoumice zbog vrsta koje se nalaze na toj listi, uključujući i one koje ne obitavaju na teritoriji Crne Gore.
Pravilnik je objavljen u „Službenom listu Crne Gore“ broj 144/26, dok je Ministarstvo pripremilo i poseban pravilnik o listi zaštićenih divljih vrsta ptica.
Iz MERS-a navode da je donošenje ova dva akta dio obaveza Crne Gore u procesu pristupanja Evropskoj uniji, odnosno daljeg usklađivanja domaćeg zakonodavstva sa Direktivom o staništima i Direktivom o pticama.
Zašto su na listi vrste kojih nema u Crnoj Gori?
Kako objašnjavaju iz Ministarstva, na listu nijesu uvrštene samo vrste koje su prisutne u Crnoj Gori, već i one koje proizilaze iz obaveza preuzetih kroz EU direktive i međunarodne konvencije.
Pored predloga Agencije za zaštitu životne sredine, na listu su uvrštene vrste iz aneksa Direktive o staništima, ali i međunarodnih konvencija poput Bernske i CITES konvencije, kao i drugih relevantnih međunarodnih dokumenata i crvenih lista.
Iz MERS-a posebno ističu da su pojedine vrste uvrštene i po principu predostrožnosti, odnosno u situacijama kada ne postoje dovoljno pouzdani podaci o njihovom statusu u Crnoj Gori.
„Princip predostrožnosti nalaže restriktivniji pristup“, navode iz Ministarstva, objašnjavajući da je upravo zbog toga na listu uvrštena, između ostalog, i srna.
Zašto se štite čak i izumrle vrste?
MERS je odgovorio i na pitanje zbog čega se na međunarodnim listama, pa samim tim i u domaćim propisima, mogu naći vrste koje se smatraju izumrlim.
Kako navode, razlozi uključuju praćenje nivoa sigurnosti i kriterijum opreza kod vrsta za koje postoji mogućnost da su „vjerovatno izumrle“, ali i takozvani „Lazarov efekat“, odnosno mogućnost da vrsta koja se smatrala nestalom bude ponovo pronađena.
Tu su, kako ističu, i programi reintrodukcije, s obzirom na to da neke vrste koje su izumrle u divljini i dalje postoje u kontrolisanim uslovima, poput zooloških vrtova, botaničkih bašta i uzgajališta.
Na listama se određene vrste zadržavaju i zbog zaštite sličnih vrsta, sprečavanja krijumčarenja, kao i zbog njihovog istorijskog i naučnog značaja za evidenciju biodiverziteta.
„Države moraju kontrolisati međunarodnu trgovinu ugroženim vrstama“
Iz MERS-a naglašavaju da činjenica da neka zaštićena vrsta ne živi u Crnoj Gori ne znači da ona ne treba da bude obuhvaćena domaćim propisima.
Države su, kako navode, obavezne da prate i kontrolišu međunarodnu trgovinu ugroženim divljim vrstama, što proizilazi iz CITES konvencije i relevantne regulative Evropske unije.
„Prenošenje svih vrsta i stanišnih tipova iz priloga Direktive o staništima i Direktive o pticama u nacionalno zakonodavstvo tokom procesa pristupanja EU obaveza je svih država zbog načela cjelovitosti pravne tekovine EU“, poručuju iz Ministarstva.
Dodaju da se zakonodavstvo EU ne može usvajati parcijalno, niti se vrste mogu izostavljati na osnovu ličnog nahođenja.
Liste će se mijenjati najmanje jednom godišnje
MERS je najavio da liste neće biti statične, jer se status zaštite pojedinih vrsta mijenja na međunarodnom, evropskom i nacionalnom nivou.
Zbog toga je pravilnicima predviđeno da se liste reviduju po potrebi, a najmanje jednom godišnje.
Iz Ministarstva poručuju da će se prilikom budućih izmjena uzimati u obzir novi podaci i relevantna stručna dokumentacija.
MERS: Nije data dozvola za lov zaštićenih vrsta
Ministarstvo se osvrnulo i na navode da se pojedine vrste istovremeno nalaze na listi zaštićenih divljih vrsta i u Pravilniku o lovnim sezonama divljači.
Iz MERS-a naglašavaju da je pogrešno tumačenje da je davanjem saglasnosti na Pravilnik o lovnim sezonama automatski dato odobrenje za lov tih vrsta.
Kako objašnjavaju, pravilnik o lovnim sezonama određuje samo vremenski okvir kada se određena divljač može loviti, dok pitanje da li se određena vrsta uopšte može loviti zavisi od drugih krovnih dokumenata koji se donose u skladu sa Zakonom o divljači i lovstvu, uključujući Strategiju razvoja lovstva.
„Na svako pogrešno tumačenje ili implementaciju propisa i pokušaj izbjegavanja primjene strogih ekoloških standarda koji su propisani nacionalnim zakonodavstvom, EU legislativom ili međunarodnim ugovorima, MERS će reagovati na bazi struke i propisa“, saopšteno je iz Ministarstva.
Na kraju su poručili da će nastaviti da rade na usklađivanju sa evropskim standardima i zatvaranju Poglavlja 27.
Iz MERS-a tvrde da prepoznaju, kako su naveli, „namjeru hibridnog djelovanja u odnosu na resor ekologije i pokušaj usporavanja integracije u EU“, te poručuju da će „razobličavati neznanje i neistine“ i nastaviti rad na evropskim integracijama.
