Sindikat Aerodroma: Povlačenje južnokorejskog konzorcijuma mora biti prekretnica, Aerodromima omogućiti da investiraju
Sindikat Aerodroma Crne Gore saopštio je da povlačenje konzorcijuma predvođenog kompanijom Incheon International Airport Corporation mora predstavljati trenutak u kojem će Vlada Crne Gore konačno preispitati ne samo dalji tok koncesionog postupka, već i dosadašnji odnos države prema razvoju sopstvenog aerodromskog preduzeća.
Povlačenje prvorangiranog ponuđača, ističu oni, ne znači automatski da je koncesioni postupak završen.
“Prema javno saopštenim informacijama, Vlada i dalje može nastaviti postupak sa drugorangiranim ponuđačem ili donijeti odluku o njegovom poništenju. Sindikat zato zahtijeva da Vlada bez odlaganja formalno i obrazloženo okonča ovaj postupak i da se Aerodromi Crne Gore više ne drže u stanju višegodišnje neizvjesnosti”, piše u saopštenju.
Istovremeno, Vlada bi, ističu iz Sindikata, trebalo pod hitno da razmotri mogućnost da se Aerodromi Crne Gore AD, potpuno ili najmanje u dijelu strateških razvojnih i operativnih nabavki, oslobode obaveza koje proizlaze iz sadašnjeg režima Zakona o javnim nabavkama.
“Tražimo da Aerodromima Crne Gore bude omogućena poslovna i investiciona fleksibilnost kakvu već ima nacionalni avio-prevoznik Air Montenegro — ne nužno kroz identičan pravni mehanizam, već kroz rješenje koje će imati isti cilj i efekat: da državno preduzeće koje posluje na otvorenom, međunarodnom i izrazito konkurentnom tržištu može pravovremeno donositi poslovne odluke, zaključivati ugovore i realizovati investicije”, navode iz Sindikata.
Aerodromska djelatnost, kažu, ne može se razvijati tempom klasične državne administracije.
“Nabavke bezbjednosne opreme, sistema za pregled putnika i prtljaga, vatrogasnih vozila, aerodromske mehanizacije, informacionih sistema, rezervnih djelova i specijalizovanih usluga često se moraju sprovesti u kratkim rokovima i na tržištu na kojem postoji ograničen broj sertifikovanih proizvođača i dobavljača”, navode u saopštenju.
Kod kapitalnih projekata, prema riječima Sindikata, dodatni problem predstavljaju sezonski rokovi.
“Ukoliko se zbog dugotrajnih procedura i žalbenih postupaka propusti jedan građevinski ili operativno pogodan period, početak radova može biti odložen za čitavu godinu. Posljedice takvih kašnjenja ne snose samo Aerodromi, već putnici, avio-kompanije, turistička privreda i cjelokupna ekonomija Crne Gore. Aerodromi Crne Gore nijesu budžetski potrošač koji traži da država finansira njegove gubitke. Riječ je o profitabilnom privrednom društvu koje sopstvenim prihodima finansira poslovanje, puni državni budžet i ima mogućnost da iz sopstvenih sredstava i povoljnih međunarodnih kreditnih aranžmana finansira modernizaciju aerodroma. Planirani prihodi od gotovo 66 miliona eura i dobit od oko 15,7 miliona eura za 2026. godinu potvrđuju da postoji realan finansijski osnov za samostalan investicioni ciklus”, navode iz Sindikata.
Oni pozivaju Vladu da odmah formira zajednički tim Ministarstva saobraćaja, Ministarstva finansija, Aerodroma Crne Gore, nadležnih regulatornih institucija i predstavnika zaposlenih, sa zadatkom da u jasno utvrđenom roku pripremi pravno održiv model za:
1. ciljano izuzimanje strateških aerodromskih nabavki iz redovnog režima javnih nabavki;
2. usvajanje posebnog zakona ili izmjenu postojećeg zakonskog okvira, ukoliko se procijeni da je to najbrži i pravno najsigurniji put;
3. ispitivanje uslova za primjenu zakonskih odredbi koje omogućavaju izuzimanje sektorskih djelatnosti neposredno izloženih tržišnoj konkurenciji;
4. finansiranje modernizacije iz sopstvenih prihoda i međunarodnih kreditnih aranžmana;
5. hitno pokretanje projekata proširenja terminala, rekonstrukcije infrastrukture i nabavke savremene aerodromske opreme.
Takvo izuzimanje, pojašnjavaju iz Sindikata, ne smije značiti ukidanje transparentnosti niti mogućnost netransparentnog ugovaranja.
“Naprotiv, poseban sistem nabavki morao bi sadržati obavezno javno objavljivanje planova i zaključenih ugovora, konkurentsko prikupljanje ponuda kad god je to moguće, stroga pravila o sprečavanju sukoba interesa, nezavisnu reviziju i redovno izvještavanje Vlade, Skupštine, zaposlenih i javnosti”, ističe se u saopštenju.
Sindikat Aerodroma Crne Gore tvrdi da ne traži privilegije za menadžment niti prostor za nekontrolisano trošenje novca.
“Tražimo da kompanija dobije instrumente koji će joj omogućiti da se razvija, ali uz još snažniju javnu kontrolu odgovornosti za svaku odluku i svaki utrošeni euro”, kazali su.
Kako dodaju, država je Air Montenegru omogućila da posluje u skladu sa pravilima i brzinom konkurentnog avio-tržišta.
“Nema opravdanog razloga da Aerodromi Crne Gore, koji posluju na istom međunarodnom tržištu i predstavljaju osnovnu infrastrukturu crnogorskog turizma i vazdušnog saobraćaja, godinama budu sputani procedurama koje onemogućavaju pravovremena ulaganja. Vrijeme izgubljeno u koncesionom postupku ne možemo vratiti. Ali možemo spriječiti da izgubimo još jednu godinu”, poručili su.
Aerodromi Crne Gore, zaključuju iz Sindikata, imaju prihode, znanje, zaposlene i finansijski kapacitet da se razvijaju u državnom vlasništvu, te je sada odgovornost Vlade da im omogući pravni i investicioni okvir u kojem će taj razvoj konačno početi.
Podsjećamo, Vlada je prekjuče saopštila da se konzorcijum koji predvodi južnokorejska kompanija Incheon International Airport Corporation povukao iz postupka za dodjelu koncesije za Aerodrome, naglasivši da nema kompromisa oko državnog interesa. Istovremeno je luksemburško-američka kompanija Corporación América Airports (CAAP) potvrdila da je i dalje posvećena tenderskom postupku za Aerodrome Crne Gore i da ostaje u potpunosti na raspolaganju za saradnju sa Vladom Crne Gore i svim relevantnim organima, sa ciljem potpisivanja ugovora o koncesiji.
