VREMEPLOV

Događaji na dan 25. oktobar:
732. – Franački vladar Šarl u bici kod Poatjea teško porazio Saracene i time definitivno zaustavio njihov dalji prodor u zapadnu Evropu, što mu je donelo nadimak Čekić (Karlo Martel).

1415. – Englezi u Stogodišnjem ratu, pod komandom kralja Henrija V, naneli težak poraz Francuzima u bici kod Azenkura na severu Francuske.

1495. – U Portugalu na presto stupio kralj Manuel I Veliki ili Srećni. Finansirao istraživačke poduhvate moreplovaca Vaska da Game, Pedra Alvareša Kabrala i drugih, čija su otkrića potom postala portugalske kolonije, a Portugal svetska pomorska i kolonijalna sila. Tokom njegove vladavine iz zemlje proterani Jevreji i Maori.

1616. – Holandski moreplovac Dirk Hartog na putu prema Javi otkrio zapadne obale Australije.

1815. – Srpski knez Miloš Obrenović postigao sporazum s vezirom Beogradskog pašaluka Marašli Ali-pašom o mešovitoj srpsko-turskoj upravi, čime je završen oružan deo Drugog srpskog ustanka.

1893. – Mehmed Teufik ef. Azabagić imenovan za reisu-l-ulemu.

1918. – Prvi svjetski rat: Kod mjesta Vitorio Veneto počela jedna od poslednjih bitaka u Prvom svjetskom ratu, koja je završena 3. novembra pobedom Italijana nad već dezorganizovanom austrougarskom vojskom.

1929. – Slom berze u New York-u, početak velike depresije.

1936. – Vlade Njemačke i Italije potpisale tajni protokol o uzajamnoj pomoći, kojim je formirana osovina Rim-Berlin.

1938. – Libija postala deo Italije.

1944. – Po prvi put u Drugom svjetskom ratu koriste se napadi kamikaza.

1949. – Sprovodeći blokadu Jugoslavije posle rezolucije Informbiroa, SSSR otkazao gostoprimstvo jugoslovenskom ambasadoru u Moskvi, što su potom učinile i ostale zemlje komunističkog bloka.

1956. – Egipat, Jordan i Sirija osnovali jedinstvenu vojnu komandu radi koordinacije odbrane od izraelskog napada.

1971. – Generalna skupština Ujedinjenih Nacija odlučila da primi Kinu u svetsku organizaciju i da isključi Tajvan.

1983. – Trupe SAD okupirale karipsku ostrvsku državu Grenadu, pošto su levičarske snage izvele državni udar.

1991. – Posljednji vojnik JNA napusti teritoriju Republike Slovenije.

1993. – Formirana je Prva bosansko-oslobodilačka brigada koja je nakon godinu dana djelovanja transformirana je u 510. Oslobodilačku brigadu Petog korpusa Armije BiH.

1995. – Na osnovu sporazuma Izraela i Palestinske oslobodilačke organizacije o palestinskoj samoupravi, izraelske trupe počele povlačenje iz grada Dženin, na okupiranoj Zapadnoj obali.

2001. – Na donatorskoj konferenciji Pakta za stabilnost Jugoistočne Evrope u Bukureštu Jugoslavija dobila pomoć od 430 miliona evra.

2010. – U Beogradu otvoren 55. Međunarodni sajam knjiga.

Rođeni na dan 25. oktobar:
1806. – Rođen Kaspar Šmit (poznat kao Maks Štirner), nemački filozof anarhista.

1811. – Rođen Evarist Galoa, Francuski matematičar, poznat po teoriji koja nosi njegovo ime.

1825. – Rođen Johann Strauss Mlađi, austrijski kompozitor, violinista i dirigent.

1838. – Rođen Georges Bizet, francuski skladatelj.

1842. – Rođen Dimitrije Ruvarac, srpski istoričar, publicista i političar.

1856. – Rođen Dragutin Gorjanović Kramberger, hrvatski paleontolog, paleontropolog i geolog.

1881. – Rođen Pablo Picasso, španjolski slikar.

1895. – Rođen Ante Ercegović, hrvatski biolog, svećenik i oceanolog.

1904. – Rođen Cemal Reşid Rey, turski kompozitor.

1919. – Rođena Beate Uhse, njemačka poduzetnica.

1920. – Rođen Anatolij Grigorjevič Jegorov, ruski filozof.

1920. – Rođen Aleksandar I., grčki kralj.

1929. – Rođen Peter Ruehmkorf, njemački liričar.

1931. – Rođena Annie Girardot, francuska glumica.

1940. – Rođen Bob Najt, američki košarkaški univerzitetski trener.

1948. – Rođen Duško Novaković, srpski pjesnik.

1948. – Rođen Glenn Tipton, britanski gitarista.

1948. – Rođen Dejv Kovens, američki košarkaš i trener.

1959. – Rođen Ratko Dostanić, srpski fudbaler i trener.

1963. – Rođen Amir Brka, bosanskohercegovački pisac.

1966. – Rođen Matija Prskalo, hrvatski glumac.

1968. – Rođena Vesna Tominac Matačić, hrvatska glumica.

1969. – Rođen Oleg Salenko, ruski fudbalski reprezentativac.

1970. – Rođen Damir Mršić, bosanskohercegovački košarkaš.

1974. – Rođen Almir Tolja, bosanski fudbaler.

1975. – Rođen Mario Kovač, hrvatski kazališni i filmski redatelj.

1976. – Rođen Ahmad Al-Duki, fudbaler Saudijske Arabije.

1977. – Rođen Yehonathan Gatro, izraelski pevač i glumac.

1979. – Rođena Natasha Khan, britanska muzičarka.

1981. – Rođen Šon Rajt-Filips, engleski fudbalski reprezentativac.

1984. – Rođena Katy Perry, američka rock-pjevačica.

1984. – Rođena Karolina Šprem, hrvatska teniserka.

1990. – Rođena Milena Rašić, srpska odbojkašica.

Umrli na dan 25. oktobar:
1363. – Umro Vojislav Vojinović, srpski knez.

1400. – Umro Geoffrey Chaucer, britanski pjesnik, filozof, pisac, birokrat i diplomat.

1478. – Umrla Katarina Kosača-Kotromanić, žena bosanskog kralja Stjepana Tomaša i posljednja bosanska kraljica.

1647. – Umro Evangelista Torricelli, italijanski matematičar i fizičar.

1760. – Umro George II od Velike Britanije, kralj Velike Britanije i Irske.

1913. – Umro Frederick Rolfe, engleski pisac i umetnik.

1944. – Umro Otac Marijan Blažić, hrvatski franjevac i katolički prezbiter.

1963. – Umro Karl Tercagi, otac mehanike tla.

1973. – Umro Abebe Bikila, etiopski atletičar.

1980. – Umro Virgil Fox, američki orguljaš.

1993. – Umro Vincent Price, američki glumac.

1995. – Umro Miljenko Smoje, dalmatinski novinar, kroničar i satiričar.

1997. – Umro Marko Vukobrat Jarić, srpski fizičar.

2010. – Umrla Vesna Parun, hrvatska pjesnikinja.

2010. – Umro Aleksandar Flaker, hrvatski slavist i književni kritičar.

Praznici i spomendani na dan 25. oktobar:
– Dan davaoca krvi.

Sveci pravoslavne crkve na dan 25. oktobar:
– Sveti mučenici Tarah, Prov i Andronik.

– Sveti Martin, episkop Turski.

– Prepodobni Kozma Majumski.